Намалената способност за препознавање мириси би можела да биде меѓу најраните знаци на Алцхајмерова болест, уште пред да се појават забележливи проблеми со меморијата. Ново истражување на научници од германскиот Центар за невродегенеративни болести и Универзитетот Лудвиг-Максимилијан во Минхен укажува дека зад оваа промена стои активност на сопствениот имунолошки систем на мозокот.
Според резултатите, важна улога имаат микроглијалните клетки, односно имуните клетки во мозокот. Тие почнуваат да ги разградуваат нервните влакна што ја поврзуваат олфакторната сијалица, која ги обработува сигналите за мирис, со locus coeruleus, мозочна структура вклучена во сетилната обработка, циклусот сон-будење и регулацијата на мозочниот крвоток.
Истражувачите откриле и можен механизам за тоа оштетување. Кај погодените нервни влакна, молекулата фосфатидилсерин, која нормално се наоѓа на внатрешната страна од клеточната мембрана, се појавува на надворешната површина. Тоа за микроглијата претставува сигнал дека врската треба да биде отстранета. Научниците претпоставуваат дека ваквата промена е поврзана со абнормална хиперактивност на невроните во раната фаза на болеста.
Заклучоците не се темелат само на еден тип докази. Тимот работел со глувци со карактеристики слични на Алцхајмерова болест, анализирал мозочно ткиво од починати пациенти и разгледал PET-снимки од лица со Алцхајмерова болест или благи когнитивни нарушувања. Токму комбинацијата од животински модели, човечки примероци и снимања на мозокот им дава дополнителна тежина на наодите.
Ова е важно и од клинички аспект. Денес веќе постојат терапии со антитела насочени кон амилоид-бета, но тие имаат најголем ефект кога се применуваат рано. Ако промените во сетилото за мирис навистина се покажат како ранен биомаркер, тоа би можело да помогне луѓето со зголемен ризик навреме да бидат упатени на дополнителни испитувања и евентуален третман пред да се развијат поизразени когнитивни симптоми.
Студијата е објавена во списанието Nature Communications и нуди ново објаснување зошто нарушувањето на мирисот се јавува толку рано кај дел од пациентите. Сепак, намаленото чувство за мирис само по себе не е доволно за дијагноза, бидејќи може да биде поврзано и со други состојби. Но како дел од поширока проценка, овој знак би можел да стане значаен дел од раното препознавање на Алцхајмеровата болест.
