Истражувачи од Кралскиот технолошки институт KTH во Шведска, со соработници од Италија, Индија и Австралија, развија пептид што селективно го напаѓа Phytophthora infestans, патогенот што ја предизвикува пламеницата кај компирот и доматот. Резултатите укажуваат на можен нов начин за заштита на посевите со помала зависност од класични фунгициди.
P. infestans е историски познат по врската со Големиот глад во Ирска во 19 век, но проблемот не е само минато. Болеста и денес предизвикува големи економски загуби во земјоделството, а потоплите и повлажни услови поврзани со климатските промени можат да го продолжат периодот во кој инфекцијата лесно се шири.
Новиот пристап се темели на особеноста на патогенот. Иако често се нарекува водна мувла, тој не е вистинска габа, туку оомицет, група организми поблиски до некои алги. Неговите клеточни ѕидови главно содржат целулоза и сложени шеќери, па долго време не беше јасно дали ензимите поврзани со хитин се добра цел за третман.
Студијата покажува дека ензимот PiChs сепак создава специфични хитински фрагменти важни за растот и инфекциската способност на патогенот. Пептидот CS5 е дизајниран да се врзе токму за овој ензим и да ја попречи неговата работа.
Во лабораториски испитувања, CS5 ја намалил или запрел активноста на патогенот и спречил развој на симптоми кај третирани примероци од компир. Важен дел од наодот е селективноста: целниот ензим не е присутен кај луѓе или растенија, што го прави пристапот потенцијално побезбеден од третмани со широк спектар.
Истражувачите нагласуваат дека ова не значи непосредна замена за сите постојни мерки на поле. Наместо тоа, CS5 и сродни соединенија би можеле да станат дел од комбинирани стратегии за контрола на пламеницата, особено таму каде што растечката отпорност и променливата клима ги отежнуваат класичните програми за прскање.
Ако понатамошните испитувања ја потврдат ефикасноста во реални земјоделски услови, пептидно базираната заштита би можела да понуди попрецизна и поеколошка алатка за зачувување на приносите кај компирот и доматот. Истата логика може да се искористи и против други економски значајни оомицетни патогени.
