JWST бара егзомесечини кај TOI-700, но ѕвездениот шум ја крие трагата

Потрагата по систем сличен на Земјата и Месечината доби ново поглавје со набљудувањата на вселенскиот телескоп James Webb (JWST) во системот TOI-700, оддалечен околу 100 светлосни години. Астрономите се фокусираа на планетите TOI-700 d и TOI-700 e, две тела со големина блиска до Земјата што се наоѓаат во населивата зона на својата ѕвезда.

Според нова научна студија објавена како препринт на arXiv, податоците од JWST значително ги подобриле пресметките за орбитите и радиусите на овие планети. За TOI-700 d е проценет радиус од околу 1,145 радиуси на Земјата, а за TOI-700 e околу 0,919. Тоа е важен чекор за прецизно моделирање на системот и за идни анализи на неговата динамика.

Сепак, главната цел, откривање егзомесечина, засега останува недостижна. Теоретски, JWST може да фати многу слаб сигнал од типот „пад на светлина“ од само 20 ppm (делови на милион), што би можело да укаже на месечина со карактеристики слични на нашата. Но во практиката, податоците биле доминирани од т.н. „црвен шум“: периодичен сигнал од гранулацијата на ѕвездата, односно турбулентното „вриење“ на плазмата на нејзината површина.

Овој ѕвезден шум имал амплитуда од околу 46 ppm и периодичност од приближно 16 минути, што е доволно да го потисне послабиот потпис од потенцијална месечина. Со моменталниот квалитет на обработка, тимот можел сигурно да постави само ограничување: чувствителноста е главно за месечини поголеми од Ганимед и со орбитален период подолг од два дена.

Иако резултатот не носи директна потврда за егзомесечина, тој не е неуспех. Напротив, укажува дека клучниот проблем можеби е аналитички, а не набљудувачки. Ако во иднина се развијат подобри алгоритми за потиснување на ѕвездениот шум, истите податоци би можеле да откријат сигнал што сега е „скриен“.

Оваа студија уште еднаш покажува дека во модерната астрономија битката не се води само со големи телескопи, туку и со софтвер, статистика и обработка на податоци. Доказ за прва потврдена егзомесечина можеби веќе постои во архивите, но ќе биде потребна попрецизна математичка алатка за да се издвои од шумот на ѕвездата.