Клетките во човечката крв можеби зачувуваат многу подлабока еволутивна историја отколку што досега се претпоставуваше. Истражувачи од Универзитетот во Кјото објавија дека дел од современите крвни и имунолошки клетки веројатно потекнуваат од едноклеточни предци што живееле пред околу 700 милиони години, долго пред појавата на човекот и дури пред сложените животни форми.
Тимот развил нов аналитички пристап со кој споредувал обрасци на генска експресија меѓу различни типови клетки и многу животински видови. На тој начин научниците составиле еволутивни „семејни стебла“ на крвните клетки и се обиделе да утврдат како тие се појавиле и се разгранувале низ животинската еволуција.
Посебно внимание привлекле макрофагите, клетки на имунолошкиот систем што ги „голтаат“ штетните микроорганизми и клеточните остатоци. Според анализата, токму тие покажале најсилни сличности со едноклеточни организми, што упатува дека најраните крвни клетки можеби личеле токму на денешните макрофаги.
Истражувачите го следеле и генот FOS, кој е широко присутен во крвните клетки кај многу животински видови. Нивните резултати сугерираат дека овој ген може да се проследи до едноклеточен предок стар околу 700 милиони години. Тоа би значело дека првите крвни клетки се појавиле приближно во истото време кога на Земјата почнале да се развиваат и првите повеќеклеточни животни.
Анализата предлага и можно еволутивно разгранување на различните типови крвни клетки. Според моделот на тимот, мастоцитите веројатно се развиле од макрофаги, а подоцна од нивните линии се појавиле рани облици на Т-клетки и еритроцити. Воедно, прототипни Б-клетки веројатно се издвоиле директно од макрофагите откако мастоцитите веќе се одвоиле како посебна линија.
Авторите сметаат дека оваа реконструкција покажува оти современиот имунолошки систем не е само производ на поновата еволуција, туку продолжение на многу постари биолошки механизми наследени од едноклеточниот свет. Со други зборови, дел од одбранбените функции што денес ни го штитат организмот можеби имаат корени во најраните фази од животот на Земјата.
Покрај еволутивното значење, методот би можел да биде корисен и за истражување на потеклото на болести, вклучувајќи го и ракот. Подобро разбирање на тоа како се развивале клеточните линии низ стотици милиони години може да помогне и во појасно толкување на механизмите што стојат зад одредени заболувања.
Студијата со наслов „Animals have expanded the evolutionary legacy of unicellular ancestors in blood cells“ е најавена за објавување на 29 мај 2026 година во списанието Proceedings of the National Academy of Sciences.
