Истражувачи кои работеле со аксолотли, зебра-риби и глувци идентификувале заедничка група гени што може да биде важна за идните терапии за обновување на изгубени или оштетени екстремитети. Наодите, објавени во Proceedings of the National Academy of Sciences, укажуваат дека дел од механизмите за регенерација се зачувани кај многу различни животински видови.
Во фокусот на студијата се гените SP6 и SP8. Тие биле активни во регенерирачкиот епидермис, односно во кожното ткиво што се формира над повредата кај сите три модели. Таквата сличност е значајна затоа што аксолотлите можат да обноват цели екстремитети, зебра-рибите повторно создаваат перки, а глувците, како цицачи, се поблиски до човекот.
Со CRISPR уредување на геномот, тимот го отстранил генот SP8 кај аксолотлите. Без него, животните не можеле правилно да ги регенерираат коските на екстремитетите. Слични нарушувања биле забележани и кај глувци кога недостасувале SP6 и SP8 во ткивото што се обновува.
Истражувачите потоа тестирале пристап инспириран од биологијата на зебра-рибите. Со вирусна генска терапија доставиле сигнална молекула наречена FGF8, која вообичаено е поврзана со активноста на SP8. Кај глувци, третманот поттикнал раст на коскено ткиво во оштетени прсти и делумно вратил дел од изгубената регенеративна способност.
Ова не значи дека човечки екстремитети наскоро ќе можат целосно да се обновуваат. Човекот нема природна способност за регенерација како аксолотлот, а патот од експерименти кај животни до безбедна терапија е долг. Сепак, студијата покажува конкретни генетски и клеточни насоки што би можеле да се искористат во регенеративната медицина.
Потребата за вакви решенија е голема: ампутации се случуваат поради трауми, инфекции, рак и васкуларни компликации поврзани со дијабетес. Наместо само механички протези, идните терапии би можеле да комбинираат генска терапија, матични клетки, биоинженерски материјали и подобро разбирање на сигналите што го водат растот на ткивата.
