Вселенскиот телескоп „Ненси Грејс Роман“ на НАСА треба значително да ја прошири потрагата по планети надвор од Сончевиот Систем. Научниците очекуваат мисијата да открие околу 100.000 егзопланети, главно во делови од Млечниот Пат што досега биле многу слабо истражени.
Повеќето познати егзопланети се наоѓаат релативно блиску до Земјата, во радиус од неколку илјади светлосни години. „Роман“ ќе гледа многу подлабоко, кон галактичкото јадро и дури кон подалечната страна на нашата галаксија, каде што густината на ѕвезди е далеку поголема.
Телескопот ќе следи промени во сјајот на огромен број ѕвезди. Кога планета минува пред својата ѕвезда, таа предизвикува мало, периодично затемнување. Овој транзитен метод е особено успешен за откривање големи и жешки планети што орбитираат блиску до своите ѕвезди.
Покрај тоа, мисијата ќе користи и гравитациско микролеќење, појава при која гравитацијата на ѕвезда или планета накратко ја засилува светлината од подалечна ѕвезда. Со оваа техника може да се откријат и помали планети, вклучително светови со големина слична на Земјата или Марс, како и планети на поголеми орбити што тешко се гледаат со други методи.
Една од најважните научни цели е да се спореди како планетите се формираат во различни средини во галаксијата. Ѕвездите во внатрешните делови на Млечниот Пат имаат поинаков хемиски состав од оние во периферијата, со поголемо присуство на елементи како силициум, кислород и магнезиум. Бидејќи планетите се создаваат од истата материја како и нивните ѕвезди, овие разлики може да влијаат врз нивната големина, состав и бројност.
Се смета дека и Сонцето не се родило таму каде што се наоѓа денес. Нашиот систем сега е оддалечен околу 27.000 светлосни години од центарот на Млечниот Пат, но според научниците можно е да се формирал околу 10.000 светлосни години поблиску до галактичкото средиште и подоцна да мигрирал нанадвор.
Податоците од „Роман“ ќе бидат обемни: мисијата треба да набљудува околу 100 милиони ѕвезди. Истражувачите веќе подготвуваат симулации, синтетички податоци и алгоритми за машинско учење за побрзо препознавање на вистинските планетарни сигнали и отфрлање на лажните детекции.
Телескопот нема да ги анализира атмосферите со исто ниво на деталност како „Џејмс Веб“, но ќе може да даде поширока статистичка слика за илјадници планети. Кај таканаречените жешки Јупитери, големи планети што орбитираат многу блиску до своите ѕвезди, „Роман“ ќе може да следи инфрацрвено зрачење и промени во температурата, што може да открие информации за ветрови и пренос на топлина во нивните атмосфери.
Доколку очекувањата се исполнат, мисијата „Роман“ ќе стане една од најважните пресвртници во истражувањето на егзопланетите. Како што „Кеплер“ претходно покажа дека планетите се чести во нашата галаксија, „Роман“ може да открие како тие се распределени низ различни галактички средини и колку ретки, или вообичаени, се системи слични на нашиот.
