Ветровите што ги создаваат супермасивните црни дупки можат да пренесуваат енергија низ простор што се протега околу 300.000 светлосни години — далеку надвор од галаксиите во кои се наоѓаат. Новите набљудувања покажуваат дека нивната моќ е приближно 100 пати поголема од досегашните проценки.
До откритието дошол меѓународен тим астрономи со помош на рендгенскиот вселенски телескоп XRISM. Тие го проучувале квазарот H1821+643, оддалечен околу 3,4 милијарди светлосни години во соѕвездието Змеј. Квазарите се исклучително светли објекти чија енергија потекнува од активно растечки супермасивни црни дупки.
Кога гасот се приближува до црната дупка, тој се забрзува и ослободува огромни количества енергија. Дел од таа енергија се исфрла во форма на моќни гасовити ветрови. Истражувачите го следеле движењето на врелиот гас преку рендгенското зрачење од јонизираните атоми на железото.
Мерењата откриле дека гасот не мирува, туку е зафатен од силна турбуленција што се шири низ јатото галаксии. Енергијата на ова движење е споредлива со ослободувањето при експлозиите на неколку милијарди супернови.
Резултатите покажуваат дека црните дупки не се само космички „голтачи“ на материја. Тие можат активно да го обликуваат поширокото опкружување со пренесување гас и енергија на огромни растојанија, што може да влијае врз развојот на галаксиите и галактичките јата.
Студијата е објавена во списанието Nature Astronomy и отвора нови прашања за тоа како црните дупки ја менуваат структурата и движењето на материјата во Универзумот.
