Моќните млазеви што ги исфрлаат супермасивните црни дупки можат да влијаат врз гасот на стотици илјади светлосни години од центарот на галаксијата. Со загревање на овој материјал, тие можеби го спречуваат неговото ладење и паѓање кон галаксијата – процес неопходен за создавање нови ѕвезди.
Секоја голема галаксија, вклучувајќи го и Млечниот Пат, е опкружена со огромен резервоар од гас познат како циркумгалактички медиум. Тој се протега многу подалеку од видливиот дел на галаксијата и може да обезбеди материјал за идни генерации ѕвезди.
Астрономите долго време се прашуваат зошто галаксиите не создаваат многу повеќе ѕвезди кога околу нив има толку големи количества гас. Новото истражување, предводено од научници од Државниот универзитет во Аризона и Институтот „Раман“ за истражување, нуди можно објаснување.
Истражувачите анализирале стотици галаксии со активни црни дупки, комбинирајќи оптички податоци од истражувањето DESI со радио набљудувања од LOFAR Two-metre Sky Survey. Наместо да бараат слаб сигнал околу секоја галаксија одделно, тие ги споиле мерењата за да го откријат сјајот на јонизираниот водород.
Сигналот на водородот, познат како Hα, бил особено силен долж насоката на радио-млазевите. Кога набљудувањата биле просечени во сите насоки, сигналот бил слаб. Тоа покажува дека млазевите не го осветлуваат гасот рамномерно, туку оставаат тесна, насочена трага низ циркумгалактичкиот медиум.
Научниците забележале две области со особено силен сјај: една поблиску до галаксијата, каде што млазот првпат се среќава со околниот гас, и друга многу подалеку, близу до надворешниот раб на циркумгалактичкиот медиум. Ова сугерира дека млазевите ја пренесуваат енергијата на огромни растојанија и ја ослободуваат во различни делови од гасниот резервоар.
Дополнителната анализа на магнезиумот, кој укажува на присуство на поладен гас, покажала дека тој е пошироко и поредовно распределен околу галаксиите. За разлика од него, Hα-сјајот бил јасно поврзан со насоката на млазевите, што упатува на нивна директна улога во загревањето и јонизацијата на гасот.
Ако гасот остане премногу жежок или вознемирен, потешко се лади и се враќа кон галаксијата. Така, млазевите од црните дупки можат да дејствуваат како сопирачка за создавањето ѕвезди и постепено да ја насочат галаксијата кон помирна состојба со помала активност.
Резултатите, објавени во списанието The Astrophysical Journal Letters, покажуваат дека влијанието на супермасивните црни дупки не е ограничено на нивната непосредна околина. Клучот за откритието било вниманието кон насоката на млазевите – ефект што можел да остане скриен доколку гасот се набљудувал како да е ист во сите правци.
