Телескопот „Џејмс Веб“ им овозможи на астрономите подетално да ги проучат ретките млади ѕвездени системи опкружени со огромни количества топла прашина. Овие таканаречени екстремни дискови од отпад можат да бидат остатоци од судири меѓу тела со големина на планети.
Истражувањето се поврзува со раната историја на нашиот Сончев систем. Според водечката теорија, тело со големина на Марс, познато како Теја, се судрило со младата Земја. Од материјалот исфрлен во вселената подоцна се формирала Месечината.
Екстремните дискови од отпад се преодна фаза во развојот на планетарните системи. Тие содржат помалку гас, но необично голема количина топла прашина во близина на ѕвездата, во област слична на регионот каде што орбитираат карпестите планети во нашиот систем.
Тимот предводен од Кејт Су од Space Science Institute составил примерок од 21 ваков диск. Во анализата се вклучени податоци од пензионираниот телескоп „Спицер“, како и нови набљудувања со „Веб“. Спектрите во средниот инфрацрвен опсег откриле три заеднички својства: ситни зрна прашина, висока концентрација на топол материјал и неправилни промени во сјајноста.
Минералниот состав покажал дека дисковите се делат на две главни групи. Кај околу една третина има многу силика, материјал присутен и во вулканското стакло, како обсидијан. Најверојатно настанале при исклучително енергични судири меѓу тела со големина на Марс, при што значителен дел од карпестиот материјал испарил.
Останатите дискови содржат помалку силика и веројатно се создадени при послаби, но сепак разорни судири меѓу тела со големина на Месечината. Силика-богатите дискови досега се забележани само околу ѕвезди помлади од 300 милиони години, додека силика-сиромашните се појавуваат во поширок распон на возраст и почесто покажуваат променлива инфрацрвена сјајност.
Научниците сметаат дека промените може да се должат на брзото ширење на свежо создадениот отпад, промените во неговите орбити и дополнителните судири. Бидејќи планетарните ембриони се премали за директно набљудување, составот на прашината служи како своеобразен запис за насилните процеси во системот.
Резултатите, објавени во списанието The Astrophysical Journal, нудат нов начин за проучување на формирањето на карпестите планети. Тие исто така се вклопуваат во сценаријата според кои и нашиот Сончев систем можел да мине низ повеќе краткотрајни периоди на интензивни судири, вклучително и настаните што довеле до создавањето на Земјата и Месечината.
