Астрономите првпат директно ја измерија турбуленцијата меѓу ѕвездите

Астрономи од Центарот за астрофизика „Харвард и Смитсонијан“ соопштија дека првпат директно ја детектирале турбуленцијата во меѓуѕвездениот простор што ја изобличува радиосветлината. Откритието отвора нов пат за попрецизно проучување на материјалот меѓу ѕвездите, но и за појасни снимки на супермасивната црна дупка во центарот на Млечниот Пат.

Истражувањето се потпира на светлината од квазарот TXS 2005+403, далечен извор напојуван од супермасивна црна дупка, чиј сигнал до Земјата патува околу 10 милијарди светлински години. Додека радиобрановите минувале низ регионот Лебед, еден од најтурбулентните делови на нашата галаксија, тие биле расфрлани и деформирани од јонизиран гас и електрони.

Научниците анализирале речиси една деценија набљудувања од мрежата Very Long Baseline Array, составена од десет радиотелескопи распоредени низ САД. Наместо очекувано заматување и слабеење на сигналот, тие забележале јасни, структурирани шари што укажуваат на турбуленција, а не на едноставно „разлевање“ на светлината.

Според тимот, овие ефекти се појавуваат на скали споредливи со големината на Сончевиот систем. Разбирањето на ваквата турбуленција е важно затоа што влијае на тоа како гасот се движи низ галаксијата, како се пренесува енергијата и како материјалот се собира за да формира нови ѕвезди.

Резултатите имаат и практична вредност за идните набљудувања на црни дупки. Истото расфрлање на радиобранови ги нарушува и снимките на Sagittarius A* добиени со Event Horizon Telescope, па подобро познавање на меѓуѕвездената турбуленција може да помогне во отстранување на тие изобличувања. Истражувачите веќе започнаа нова набљудувачка кампања со VLBA за да ги утврдат својствата на оваа „екранска“ структура и да следат како се менува со текот на времето.