Џек Шмит: Месечината е клучот за Марс и новата енергетска трка

Повеќе од пет децении по мисијата „Аполо 17“, астронаутот и геолог Харисон „Џек“ Шмит вели дека враќањето на Месечината не е само симболичен чекор, туку стратешка потреба за следната ера на истражување. Во разговор за Associated Press, Шмит нагласува дека лунарна база би имала геополитичко значење, но и практична вредност како подготовка за подолги мисии кон Марс.

Шмит, денес 90-годишен, беше првиот научник што стапна на Месечината. Неговата улога во „Аполо 17“ била насочена кон прецизно собирање примероци во геолошки сложениот регион Таурус-Литроу. Токму тие анализи помогнале подобро да се разберат потеклото на Месечината, нејзината врска со Земјата и пошироката историја на Сончевиот систем.

Според него, Месечината е природен архив: нејзината површина и реголитот чуваат траги од настани што се случувале во текот на околу 4,5 милијарди години. Шмит посочува дека овие податоци можат да помогнат и во реконструкција на промените во активноста на Сонцето низ геолошкото време, со можни врски до климатските и биолошките пресврти на Земјата.

Посебно внимание привлекуваат и ресурсите. Шмит зборува за титански богати базалти и потенцијалот за хелиум-3, изотоп што често се споменува како идна можност за напредни енергетски технологии. Неговата проценка е дека токму енергетскиот аспект веќе станува двигател на новата трка за Месечината, во која големите сили гледаат и технолошка и стратешка предност.

За животот и работата на Месечината, Шмит вели дека ниската гравитација ја олеснува мобилноста, но долгорочно остануваат сериозни инженерски предизвици, особено радијацијата. Во однос на Марс, смета дека ќе бидат потребни понапредни погонски решенија за да се скрати патувањето и да се намали ризикот.

На прашањето за живот во универзумот, Шмит е претпазлив: статистички, можноста за живот на други места е висока, но директни докази за посети на Земјата нема. Неговата поширока порака е дека следните генерации треба да ја продолжат работата со силна научна подготовка, особено во математика, и со соработка меѓу државните програми и приватниот сектор.