Клетките постојано ја „читаат“ својата околина преку физички сили, но одговорот што го даваат е биохемиски. Ново истражување од Универзитетот Рокфелер, објавено во списанието Nature, нуди директен увид во тоа како се случува оваа трансформација: моторниот протеин миозин механички ги деформира актинските филаменти, а таа промена ја активира молекуларната сигнализација.
Цитоскелетот е внатрешната мрежа што ѝ овозможува на клетката да се движи, да се поврзува со други клетки и да пренесува информации. Актинот е една од неговите клучни градбени компоненти, а миозинот делува како „мотор“ што влече, врти и притиска. Научниците долго претпоставуваа дека затегнувањето е главниот механизам за активирање на сензорните протеини, но новите податоци покажуваат поинаква слика.
Истражувачкиот тим развил технички напреден пристап со крио-електронска томографија: миозинските мотори биле фиксирани на мрежа, активирани со АТП и потоа брзо замрзнати во различни состојби на дејство. Со споредба на услови со и без АТП, тие заклучиле дека клучниот ефект доаѓа од моторната активност на миозинот.
Најважното откритие е дека компресијата, а не затегнувањето, е пресудна. Кога миозинот локално ги стиска актинските филаменти, тие се виткаат во спирални форми. Токму оваа форма ја препознава алфа-катенинот, протеин што учествува во клеточната адхезија. Со други зборови, механичката деформација станува конкретен биохемиски сигнал на точно одредени микролокации во клетката.
Компјутерски симулации дополнително го потврдиле резултатот. И при различни јачини и насоки на сили, компресијата останала единствениот стабилен механизам што води до формирање на спиралите и до препознавање од сензорниот протеин.
Овие наоди се значајни и за медицината. Нарушувања во функцијата на миозинот се поврзуваат со повеќе болести, а инхибитори на миозин веќе се испитуваат клинички, вклучително и кај одредени тумори како глиобластом. Подобро разбирање на нормалната механосигнализација може да помогне во појасно објаснување на патолошките процеси и во поцелен развој на терапии.
Студијата „Myosin forces remodel F-actin for mechanosensitive protein recognition“ (Nature, 2026; DOI: 10.1038/s41586-026-10398-7) претставува важен чекор кон поврзување на физиката на клетката со нејзината биохемија.
За љубопитноста што нè поврзува.
Вашата донација помага науката да стигне до повеќе читатели.
Ви благодариме што ја поддржувате науката на македонски.
