Климатските промени можеби поттикнувале забрзана еволуција кај птиците

Истражување на Универзитетот во Мичиген покажува дека птиците од групата врапчевидни можеби еволуирале во кратки, интензивни периоди што се совпаѓале со значајни климатски промени во историјата на Земјата.

Научниците анализирале повеќе од 2.000 видови и над 170.000 мерења на скелети. За собирање на податоците користеле алатка со вештачка интелигенција наречена Skelevision, која од фотографии на музејски примероци може прецизно да измери 12 коски од птичјиот скелет.

Со системот биле скенирани повеќе од 15.000 примероци, главно од збирките на Музејот за зоологија на Универзитетот во Мичиген. Скенирањето на еден примерок траело околу 45 секунди, што овозможило брза дигитализација на големи музејски колекции.

Потоа истражувачите примениле статистички метод наречен bifrost, кој го разгледува скелетот како интегрирана целина. Анализата укажала на забрзана еволуција на телесната форма кај врапчевидните пред околу 35 милиони години, во периодот на преминот од еоцен во олигоцен, кога дошло до силно глобално заладување.

Од друга страна, пред околу 15 милиони години бил забележан кластер на забавувања во еволуцијата, кој се совпаднал со уште еден значаен геолошки настан. Според научниците, овие обрасци се во согласност со идејата дека промените во животната средина отвораат нови еколошки можности, по што следи брза адаптација, а подоцна и забавување.

Дополнителната анализа на примероци од целиот свет покажала дека и географијата е поврзана со темпото на морфолошка еволуција. Заедниците на поголеми географски широчини и во области со поголеми сезонски температурни разлики почесто содржат видови со побрзи промени во телесната форма.

Резултатите, објавени во списанието Nature Ecology & Evolution, ја нагласуваат вредноста на музејските збирки и на современите алатки со вештачка интелигенција. Истражувачите сметаат дека проучувањето на врската меѓу климатските настани и еволуцијата може да помогне и во разбирањето на долгорочните последици од денешните климатски промени.