Научници од Универзитетот во Келн откриле дека леуцинот, есенцијална аминокиселина што се внесува преку исхраната, може директно да влијае врз начинот на кој клетките произведуваат енергија. Истражувањето, објавено во списанието Nature Cell Biology, покажува дека леуцинот им помага на митохондриите да работат поефикасно, со што клетките полесно одговараат на зголемени енергетски потреби.
Митохондриите често се опишуваат како енергетски централи на клетката, бидејќи ја создаваат енергијата неопходна за речиси сите животни процеси. Иако одамна е познато дека хранливите материи влијаат врз нивната активност, досега не било јасно по кој механизам клетките го „читаат“ присуството на одделни хранливи состојки и ја приспособуваат сопствената работа.
Според новите резултати, леуцинот го забавува разградувањето на одредени белковини на надворешната мембрана на митохондриите. Тие белковини се важни затоа што овозможуваат внес на молекули неопходни за метаболизмот и за создавањето енергија. Кога тие не се разградуваат пребрзо, митохондриите можат поуспешно да ја одржуваат клеточната респирација.
Истражувачите идентификувале и важна улога на белковината SEL1L, дел од системот за контрола на квалитет во клетката. Вообичаено, SEL1L учествува во препознавање и отстранување оштетени или неправилно свиткани белковини. Но во присуство на леуцин, нејзината активност се намалува, па се зачувуваат повеќе митохондриски белковини поврзани со енергетското производство. Научниците сепак предупредуваат дека оваа рамнотежа е чувствителна, бидејќи SEL1L има и заштитна функција за долгорочното здравје на клетката.
За да го испитаат поширокото значење на откритието, тимот работел и со кружниот црв Caenorhabditis elegans, каде што нарушената разградба на леуцин била поврзана со проблеми во работата на митохондриите и со намалена плодност. Дополнително, во човечки клетки од рак на белите дробови биле забележани мутации поврзани со метаболизмот на леуцин кои можат да им помогнат на туморските клетки подобро да преживуваат.
Ова не значи дека леуцинот е непосреден лек, но откритието отвора нова насока за истражување на врската меѓу исхраната, клеточната енергија и болестите. Наодите укажуваат дека хранливите материи не служат само како гориво, туку и како молекуларни сигнали што ја насочуваат работата на клетките. Во иднина, ова сознание би можело да биде важно за развој на нови пристапи кај метаболички нарушувања и одредени видови рак.
