Во северната низина Утопија Планитија на Марс, истражувачите идентификувале минерален појас богат со манганови оксиди и хидроксиди, кој може да ја означува поранешната граница на древен океан. Таквите наслаги се формираат кога растворен манган во вода доаѓа во контакт со кислород и се таложи како цврст минерал, оставајќи геолошка трага слична на линија од повлечена вода.
Студијата, објавена во Nature Communications, користела краткобранови инфрацрвени податоци од кинескиот ровер Журонг, како и од орбиталните инструменти OMEGA на ESA и CRISM на NASA. Тимот применил модел за длабоко учење за да препознае манганови минерали во повеќе од 5,7 милиони марсовски спектри.
Резултатите покажуваат дека концентрацијата на манганови соединенија расте со висината во тесен појас од околу 10 метри, а потоа опаѓа. Ова распоредување укажува дека наслагите се поврзани со стабилна крајбрежна зона, најверојатно од хесперискиот период на Марс, пред околу 3,7 до 3,0 милијарди години.
Според проценките на авторите, воденото тело во Утопија Планитија можело да опстојува околу 0,8 до 1,5 милиони години. Тоа е многу подолго од краткотрајните епизоди на површинска вода што често се претпоставуваат за Марс, и сугерира дека регионот бил дел од развиен и променлив воден систем.
Откритието не е доказ за живот, но е важно за астробиологијата. Временскиот распон на океанот се совпаѓа со период во кој на Земјата се појавиле најраните познати форми на живот, а стабилната вода би можела да обезбеди услови за пребиотска хемија. Истражувачите сепак нагласуваат дека подоцнежната вулканска активност и преминот кон постудена и посува планета веројатно ја намалиле погодноста на површината за такви процеси.
Мангановите минерали имаат и пошироко значење за идните мисии. Во теорија, тие би можеле да се користат во реакции за раздвојување вода и создавање кислород, иако таква примена останува далечна технолошка можност. Засега, најголемата вредност на овој минерален прстен е во тоа што нуди ретка хронологија за тоа кога и колку долго Марс можел да има стабилна вода на површината.
