Астрономите открија можен механизам што го забавува создавањето ѕвезди во една оддалечена галаксија, позната по прекарот „црвен компир“. Млаз од честички исфрлен од црна дупка во соседна галаксија можеби ја разбранува огромната облачеста обвивка од гас околу неа.
Галаксијата MQN01 J004131.9-493704 се наоѓа на околу 11,7 милијарди светлосни години од Земјата, во јазол на космичката мрежа каде што се среќаваат големи структури од галаксии и гас. Нејзиниот црвен изглед е забележан со вселенскиот телескоп „Џејмс Веб“.
Набљудувањата со Многу големиот телескоп на Европската јужна опсерваторија покажале дека галаксијата е опкружена со огромен облак од релативно студен гас. Според очекувањата, дел од тој материјал требало да се слева во галаксијата и да поттикне создавање голем број млади ѕвезди.
Сепак, „црвениот компир“ има претежно постари и постудени ѕвезди, а стапката на создавање нови ѕвезди е невообичаено ниска. Гасот околу галаксијата е и многу потревожен, односно покажува силна турбуленција што може да го спречува неговото слевање кон галактичкиот центар.
Податоците од рендгенската опсерваторија „Чандра“ укажуваат дека млазот од црната дупка во соседната галаксија е насочен кон гасниот облак. Соседната галаксија е оддалечена околу 200.000 светлосни години и активно создава масивни, жешки ѕвезди.
Ако ова толкување се потврди, енергијата од млазот го „меша“ гасот и го забавува снабдувањето со свеж материјал потребен за раѓање ѕвезди. Така, активноста на црната дупка во една галаксија може директно да влијае врз развојот на нејзиниот сосед.
Истражувачите разгледале и други можни објаснувања, како активност на супермасивна црна дупка во самиот „црвен компир“ или енергија од интензивно создавање ѕвезди. Засега, тие сметаат дека соседниот млаз е поверојатен причинител на забележаната турбуленција. Студијата е објавена во списанието Astronomy & Astrophysics.
