Истражувачи од Универзитетот во Калифорнија во Сан Диего развиле наночестички изработени од мембрани на човечки имунолошки клетки, кои во експерименти покажале ветувачки резултати против габата Candida albicans. Овој микроорганизам може да предизвика орални и вагинални инфекции, но и опасни инфекции на крвотокот, особено кај ослабен имунитет.
Новиот пристап се разликува од вообичаените антифунгални лекови, кои најчесто дејствуваат врз конкретни молекуларни цели во габичната клетка. Со текот на времето, токму таквиот пристап може да стане помалку ефикасен поради развој на отпорност. Наместо тоа, новите наночестички физички ја нарушуваат заштитната мембрана на габата и истовремено го поттикнуваат природниот имунолошки одговор.
Тимот ги добил честичките така што ги изолирал надворешните мембрани од макрофаги, вид бели крвни клетки кои се меѓу првите линии на одбрана од инфекции. Потоа тие мембрани биле поврзани со мали дисковидни наноструктури изработени од биоразградлив полимер. Така настанале таканаречените нанодискови, кои ги задржуваат протеините што макрофагите природно ги користат за препознавање и напад на габи.
Според истражувачите, токму тоа им дава предност. Бидејќи се направени од вистински клеточни мембрани, нанодисковите полесно ја препознаваат Candida albicans и се врзуваат за неа поуспешно од слични честички добиени од други типови клетки. Дополнително, тие полесно избегнуваат брзо отстранување од имунолошкиот систем.
Клучна е и нивната големина. Секој нанодиск е широк околу 10 до 20 нанометри, што е приближно илјада пати помалку од макрофаг. Таа минијатурна димензија им овозможува директно да се спојат со мембраната на габичната клетка, да ја дестабилизираат и да создадат ситни отвори. Потоа содржината на клетката истекува, а несакани материи навлегуваат внатре, што на крај доведува до уништување на габата.
Овој механизам е важен и затоа што не се потпира на една прецизна молекуларна мета. Наместо тоа, се врши физичко оштетување на клетката, па научниците сметаат дека на габата би ѝ било потешко да развие отпорност. Истовремено, оштетените габични клетки стануваат полесна цел за макрофагите во организмот.
Истражувањето покажало и дополнителни придобивки. Candida albicans нормално може да го потисне создавањето природни антифунгални супстанции во макрофагите, но нанодисковите не само што го намалиле тој ефект, туку овозможиле и повисоко производство на такви заштитни молекули. Освен тоа, тие го попречиле формирањето биофилмови, заштитни слоеви што често им помагаат на габите да се бранат од лекови и од имунолошкиот систем.
Во тестови на глувци со тешка инфекција на крвотокот предизвикана од Candida, третманот значително ја намалил количината на габа во срцето, бубрезите, белите дробови и слезината. Забележано било и јасно подобрување на преживувањето, при што повисоките дози давале посилен заштитен ефект. Во одделни случаи, преживеале сите третирани животни.
Научниците утврдиле дека нанодисковите биле ефикасни и кога биле дадени пред појавата на инфекцијата, што отвора можност тие во иднина да се разгледуваат и како превентивна заштита кај ризични пациенти. Следниот чекор е да се испита колку овој пристап делува и против други опасни габични видови.
Студијата е објавена во списанието Cell Biomaterials, а авторите нагласуваат дека станува збор за рана, но охрабрувачка насока во развојот на нови терапии против габични инфекции, кои сè почесто претставуваат сериозен медицински проблем.
