„Плазмен пиштол“ за хигиена во вселената

Истражувачи од Универзитетот во Алабама во Хантсвил, во соработка со НАСА, развиваат уред со ладна плазма што би можел да ја подобри хигиената на идните мисии до Месечината и Марс.

Прототипот, неформално наречен „пиштол за перење“, насочува плазма кон ткаенини и други меки материјали за да го намали бројот на штетни бактерии. Така би можеле да се третираат облека, постелнина, ткаенини во живеалиштата, вселенски костуми и алати, без употреба на големи количества вода или традиционални средства за чистење.

Уредот создава плазма од хелиум, воздух и водена пареа. При процесот се формираат реактивни кислородни соединенија, како озон и хидроксилни радикали. Тие ги оксидираат клеточните мембрани на бактериите, предизвикувајќи нивно оштетување и угинување.

Технологијата, сепак, не е замена за класично перење. Таа може да го намали микробиолошкото загадување, но не ги отстранува дамките или нечистотијата од ткаенините.

Истражувањето првично било насочено кон планетарната заштита — стерилизирање на костуми и опрема пред нивното изнесување на друга планета. Подоцна научниците ја препознале и нејзината вредност за одржување на хигиената во затворени живеалишта, каде што водата и просторот се ограничени.

Пред употреба во вселенски мисии потребни се дополнителни инженерски решенија. Тимот работи на поголем рачен уред што ќе може да обработува пошироки површини, како и на безбедно отстранување на озонот создаден при третманот.

Според истражувачите, плазмата во иднина би можела да се користи и за прочистување вода и воздух, одгледување растенија, обработка на отпад и третман на лунарна или марсовска почва. Сите овие примени сè уште се во рана фаза, но би можеле да го намалат количеството залихи потребни за долготрајни мисии.