Шумските пожари во Амазонија не ослободуваат само јаглерод диоксид. Загадувачите од чадот, во присуство на сончева светлина, создаваат приземен озон — загадувач што ги оштетува листовите на преживеаните дрвја и ја намалува нивната способност да апсорбираат CO₂.
Според ново истражување, оштетувањето предизвикано од озонот го намалува преземањето јаглерод во Амазонија за количество еднакво на околу 24 отсто од јаглеродот што директно го ослободуваат пожарите. Тоа претставува скриена загуба за климатскиот систем, бидејќи преостанатата шума потоа впива помалку јаглерод.
Ефектот е најизразен за време на големи суши. Истражувачите ги анализирале податоците од речиси три децении, од 1997 до 2024 година, и ги комбинирале набљудувањата со глобален модел на вегетацијата. Во текот на сушата во 2023/24 година, оштетувањето од озон речиси се удвоило во споредба со просекот од претходната деценија.
Три од најекстремните суши во Амазонија во последните 30 години — во 1997/98, 2015/16 и 2023/24 година — се случиле за време на феноменот Ел Нињо. Иако Ел Нињо е природен климатски циклус, климатските промени создаваат повисока основна температура, што може да ги засили неговите последици и екстремните временски услови.
Најголемото оштетување од озон е забележано во таканаречениот „лак на уништувањето“, каде што земјоделските површини се шират кон прашумата. Речиси сите пожари во регионот се предизвикани од човекот, најчесто поради расчистување земјиште или земјоделско горење што се шири кон недопрената шума.
Наодите, објавени во списанието Communications Earth & Environment, покажуваат дека сечењето на шумите, загадувањето на воздухот и климатските промени не можат да се разгледуваат одделно. Намалувањето на уништувањето и деградацијата на шумите би ги ограничило и директните емисии од пожарите и дополнителното губење на способноста на Амазонија да складира јаглерод.
