Речиси половина од случаите на деменција би можеле да бидат поврзани со фактори врз кои луѓето можат да влијаат, како пушењето, високиот крвен притисок, срцевите заболувања и зголемените масти во крвта. Ново истражување од Универзитетот Лунд покажува како овие ризици се поврзани со различни промени во мозокот.
Деменцијата не е една болест, туку збир од симптоми што може да произлезат од повеќе нарушувања. Алцхајмеровата болест и васкуларната деменција се меѓу најчестите причини, а ризиците за нив не се целосно исти.
Во истражувањето учествувале речиси 500 лица со просечна возраст од 65 години, без знаци на когнитивно нарушување. Научниците ги следеле четири години, при што ги мереле промените во белата мозочна маса — нервните влакна кои често се оштетуваат при васкуларна деменција — како и наталожувањето на протеините амилоид-бета и тау, поврзани со Алцхајмеровата болест.
Повеќето испитувани променливи фактори, меѓу кои пушењето, срцевите заболувања, високите масти во крвта и хипертензијата, биле поврзани со оштетување на крвните садови во мозокот и со побрзо зголемување на промените во белата маса. Таквите оштетувања може да ја нарушат функцијата на мозочните крвни садови и со текот на времето да придонесат за васкуларна деменција.
Истражувачите забележале и можни врски со промените карактеристични за Алцхајмеровата болест. Дијабетесот бил поврзан со поголемо наталожување амилоид-бета, додека кај лицата со понизок индекс на телесна маса било забележано побрзо наталожување тау. Авторите нагласуваат дека овие наоди треба дополнително да се проверат во идни истражувања.
Резултатите сугерираат дека грижата за кардиоваскуларното и метаболичкото здравје може да помогне во одложување на појавата на симптомите. Тоа може да биде особено важно бидејќи кај многу луѓе истовремено се присутни и васкуларни оштетувања и промени поврзани со Алцхајмеровата болест.
