Првиот ѕвезден поток надвор од Млечниот Пат отвора нов пат до темната материја

Астрономите го открија првиот ѕвезден поток од глобуларно јато во галаксија надвор од Млечниот Пат. Оваа бледа, издолжена трага од ѕвезди може да им помогне на научниците подобро да ја проучат гравитациската структура на далечните галаксии и распределбата на темната материја.

Ѕвездениот поток се наоѓа во ултрадифузната галаксија UGC9050-Dw1, која испушта многу малку светлина. Неговото откривање е особено значајно затоа што самиот поток е исклучително слаб, а галаксијата во која се наоѓа е тешка за набљудување.

Ваквите потоци настануваат кога гравитацијата на галаксијата постепено извлекува ѕвезди од густо глобуларно јато. Со текот на времето, тие ѕвезди формираат долг и тесен траг чие движење и облик зависат од распределбата на масата околу нив.

Токму затоа ѕвездените потоци можат да служат како природни трагачи на темната материја — невидлива материја која не испушта светлина, но влијае врз околината преку гравитацијата. Се проценува дека темната материја сочинува околу 80 до 85 проценти од материјата во Вселената, иако нејзината природа сè уште не е позната.

Меѓународниот тим, предводен од истражувачи од Институтот „Нилс Бор“ и DTU Space, покажа дека методите користени за мерење на темната материја во Млечниот Пат можат да се применат и во други галаксии. Анализата дала нови проценки за вкупната маса на UGC9050-Dw1 и за густината на нејзиниот ореол од темна материја.

Резултатите се во согласност со претходните истражувања, според кои ултрадифузните галаксии содржат значителна количина темна материја. Студијата, објавена во списанието Nature, претставува прв доказ дека ѕвездени потоци од глобуларни јата можат да се користат за проучување на темната материја надвор од нашата галаксија.

Во иднина, вселенските телескопи „Еуклид“ и „Ненси Грејс Роман“ би можеле да откријат многу повеќе вакви слаби структури. Тоа би им овозможило на астрономите да ја споредуваат темната материја во различни видови галаксии и да добијат поширока слика за нејзиното однесување низ Вселената.