Откриена средината во која настанале првите супермасивни црни дупки

Меѓународен тим астрономи откри какви услови можеби овозможиле создавање на првите супермасивни црни дупки во раниот универзум. Резултатите помагаат да се објасни како објекти со милиони или милијарди сончеви маси се појавиле помалку од една милијарда години по Големата експлозија.

Набљудувањата на вселенскиот телескоп „Џејмс Веб“ открија изненадувачки голем број рани галаксии со можни „семиња“ на супермасивни црни дупки. Тоа е тешко да се усогласи со сценариото според кое тие постепено растеле од црни дупки создадени при умирањето на масивни ѕвезди.

Затоа истражувачите го испитале сценариото на директен колапс. Според него, огромни облаци студен гас во густите централни области на раните галаксии можеле директно да се срушат и да создадат многу масивни црни дупки уште на самиот почеток.

Тимот комбинирал високорезолуциски N-телесни симулации на спојувањето на ореолите од темна материја со полуаналитички модел за развојот на галаксиите и црните дупки. Така биле следени бројноста, распоредот и условите во средините каде што можеле да се создадат овие тешки почетни „семиња“.

Симулациите покажуваат дека директниот колапс можел да се случува уште пред околу 13,64 милијарди години, односно во првите 500 милиони години по Големата експлозија. Процесот веројатно бил забавен околу 13,5–13,4 милијарди години наназад, кога суперновите на првите ѕвезди ја збогатиле меѓугалактичката средина со метали и го отежнале создавањето на нови тешки семиња.

Резултатите укажуваат дека првите супермасивни црни дупки најверојатно се појавиле во особено густи, силно групирани региони на космосот. Идните набљудувања со „Џејмс Веб“ би можеле да откријат активни галактички јадра во близина на далечни квазари и да го проверат ова сценарио.