„Тивкиот“ пулсар откри три ненадејни забрзувања во 15 години

Астрономите открија три ненадејни промени во ротацијата на пулсарот PSR J1637−4642, иако оваа млада неутронска ѕвезда повеќе од една деценија изгледала целосно мирна. Откритието е направено со анализа на 15,5 години податоци од радиотелескопот Murriyang во Австралија.

Пулсарите се брзовртечки неутронски ѕвезди што испуштаат редовни импулси на радиосигнали. Понекогаш нивната ротација нагло се забрзува, појава позната како „глич“. PSR J1637−4642 е стар околу 41.000 години и се врти еднаш на секои 154 милисекунди, но до неодамна не покажал вакво однесување.

Најсилниот настан се случил околу 2018 година, кога фреквенцијата на ротација се зголемила за околу 17,54 микрохерци, што одговара на промена од приближно 2,7 делови на милион. Вториот глич, забележан околу три години подоцна, бил многу послаб, додека третиот се појавил приближно 2,7 години потоа и имал средна јачина.

По првиот глич, пулсарот не се стабилизирал веднаш. Дел од промената постепено се намалувал во период од околу 102 дена. Моделите покажуваат дека приближно 1,9 проценти од моментот на инерција на ѕвездата се поврзани со суперфлуидна материја во нејзината внатрешна кора.

Научниците сметаат дека гличовите настануваат кога суперфлуидните неутрони во внатрешноста на неутронската ѕвезда ненадејно пренесуваат аголен момент на цврстата кора. Таа потоа се забрзува, а системот постепено се враќа кон нова рамнотежа.

Резултатите покажуваат дека и пулсарите што долго време изгледаат „тивки“ можат да кријат значајна активност. Долгиот период без забележани промени можеби укажува на постепено натрупување на напнатост во внатрешноста на ѕвездата.