Кислородот постепено исчезнува од океаните, крајбрежните води, езерата, реките и потоците, предупредува нов научен преглед предводен од истражувачи од Институтот за океанографија „Скрипс“ при Универзитетот во Калифорнија, Сан Диего.
Намалувањето на растворениот кислород, познато како водна деоксигенација, претставува сериозна закана за водните екосистеми. Од него зависат организми од микроскопскиот планктон до рибите, а промените можат да влијаат и врз морските цицачи преку намалување или преместување на нивниот плен.
Главни причини се глобалното затоплување, прекумерното внесување хранливи материи од загадувањето и промените во движењето и проветрувањето на длабоките води. Кога водата се загрева, таа задржува помалку кислород, додека вишокот азот и фосфор може да поттикне цветање на алги и нивно последователно разградување, при што се троши дополнителен кислород.
Истражувачите нагласуваат дека деоксигенацијата не е изолиран проблем. Таа е поврзана со климатските промени, закиселувањето на океаните, губењето на биодиверзитетот, загадувањето и нарушувањето на природните процеси што помагаат во регулирањето на климата.
Затоа авторите предлагаат растворениот кислород формално да се вклучи во рамката „Планетарни граници“, која ги следи клучните услови неопходни за стабилна и отпорна планета. Дел од последиците, предупредуваат тие, може да траат со векови и да не бидат целосно повратни во рамките на еден човечки живот.
Прегледот е објавен на 30 јуни 2026 година во списанието Limnology and Oceanography. Научниците сметаат дека намалувањето на загревањето и загадувањето со хранливи материи е клучно за заштита на водниот живот и стабилноста на климатскиот систем.
