Златната буковка (golden oyster mushroom), позната како вкусна и лесна за одгледување јадлива габа, сè почесто се посочува како еколошки ризик во САД. Научници од Универзитетот на Флорида предупредуваат дека видот се шири надвор од контролирани услови и навлегува во природни шумски екосистеми.
Според истражувачите, во изминатата деценија оваа габа е регистрирана во повеќе од 25 американски сојузни држави. Ширењето најчесто е поврзано со човечки активности: купување, транспорт и домашно одгледување, по што дел од примероците завршуваат во природа и успешно се воспоставуваат.
Теренските податоци собрани преку платформи за граѓанска наука, како iNaturalist и Mushroom Observer, помогнале да се следи брзото географско проширување. Научниците наведуваат дека видот, кој претходно бил ограничен на помал број држави, денес е присутен во голем дел од источниот дел на земјата.
Во студија објавена во списанието Current Biology, тимот анализирал мртви брестови со и без присуство на златна буковка. Со ДНК-методи утврдиле дека дрвјата колонизирани од овој вид имаат помал број габни видови и променет состав на заедницата, што укажува на истиснување на дел од автохтоните габи.
Овие промени не се само таксономски проблем. Габите имаат клучна улога во разложување на дрвната маса, циклусот на јаглерод и општото здравје на шумите. Намалувањето на нивната разновидност може долгорочно да влијае врз стабилноста на екосистемите и нивната способност за адаптација на климатски промени.
Истражувачите повикуваат на повнимателно управување со одгледуваните габи, подобар мониторинг и поголема употреба на локални видови каде што е возможно. Пораката е јасна: и јадливите видови можат да станат инвазивни кога ќе излезат од контролираните услови, а превенцијата е поефикасна од доцна санација.
