Меѓународен тим на астрономи го сними централниот регион на Млечниот Пат со невидени детали. Сликата открива регион со дијаметар од 650 светлосни години, исполнет со сложена мрежа од филаменти составени од густи облаци од космички гас, познат како Централна Молекуларна Зона (ЦМЗ).
Невидени детали од срцето на галаксијата
Ова е најголемата слика направена досега со Големата милиметарска/субмилиметарска низа Атакама (ALMA). Богатиот сет на податоци ќе им овозможи на астрономите да ја испитаат хемијата и еволуцијата на ѕвездите во најекстремниот регион на нашата галаксија.
Истражувањето беше спроведено од членовите на ALMA CMZ Exploration Survey (ACES), научна соработка на повеќе од 160 научници од над 70 институции ширум светот. Нивната работа е опишана во серија трудови објавени во „Monthly Notices of the Royal Astronomical Society“.
ACES е најголемото истражување од ваков вид со ALMA кон Галактичкиот Центар, кое произведе мозаик од радио слики кои опфаќаат дел од ноќното небо голем колку три полни Месечини.
Зошто ЦМЗ е толку важна?
Проектот беше инициран и воден од главниот истражувач Стивен Лонгмор, заедно со ко-главни истражувачи од секоја институција учесничка, вклучувајќи ја и Ешли Барнс, астроном во Европската јужна опсерваторија (ESO).
„Тоа е место на екстреми, невидливо за нашите очи, но сега откриено со извонредни детали. Набљудувањата даваат уникатен поглед на студениот гас – суровиот материјал од кој се формираат ѕвездите – во таканаречената Централна Молекуларна Зона (ЦМЗ) на нашата галаксија“, објасни Барнс. „Ова е прв пат студениот гас низ целиот овој регион да биде истражен со толку детали. Тоа е единственото галактичко јадро доволно блиску до Земјата за да можеме да го проучуваме со толку фини детали. Сетот на податоци ја открива ЦМЗ како никогаш досега, од гасни структури широки десетици светлосни години до мали облаци од гас околу поединечни ѕвезди.“
Сликата покажува како студен молекуларен гас тече по филаменти кои се влеваат во згрутчувања, од кои се раѓаат нови ѕвезди. Иако астрономите разбираат како овој процес функционира во надворешниот диск на Млечниот Пат, условите во центарот се далеку поекстремни. Како се формираат и еволуираат новите ѕвезди под такви услови сè уште е мистерија.
Со овој нов сет на податоци, астрономите се надеваат дека ќе тестираат дали теориите за формирање на ѕвезди сè уште важат во екстремни средини.
„ЦМЗ е дом на некои од најмасивните ѕвезди познати во нашата галаксија, од кои многу живеат брзо и умираат млади, завршувајќи го својот живот во моќни експлозии на супернови“, додава Барнс. „Со проучувањето како се раѓаат ѕвездите во ЦМЗ, можеме да добиеме појасна слика за тоа како растеле и еволуирале галаксиите. Веруваме дека регионот дели многу карактеристики со галаксиите во раниот Универзум, каде што ѕвездите се формирале во хаотични, екстремни средини.“
Погледи кон иднината
Набљудувањата донесоа и некои изненадувања, иако тимот очекуваше високо ниво на детали, тие беа воодушевени од сложеноста и богатството откриени во конечниот мозаик.
Ова детално истражување веројатно ќе биде проследено со уште подетални набљудувања откако ALMA ќе биде надградена и кога ќе почнат со работа телескопите од следната генерација.
„Претстојната надградба на широкопојасната чувствителност на ALMA, заедно со Екстремно Големиот Телескоп на ESO, наскоро ќе ни овозможи да навлеземе уште подлабоко во овој регион – решавајќи пофини структури, следејќи посложена хемија и истражувајќи ја интеракцијата помеѓу ѕвездите, гасот и црните дупки со невидена јасност“, вели Барнс. „На многу начини, ова е само почеток.“
