Нов сензор открива невидливо загадување за минути

Истражувачи од Виенскиот технички универзитет развија мерна технологија која може брзо да открие многу мали количества загадувачи во воздух и вода. Методот користи наномембрани и инфрацрвена светлина за хемиско препознавање честички во опсег од нанограми до пикограми.

Технологијата, развивана со спин-оф компанијата Invisible-Light Labs, веќе е преточена во комерцијален производ наречен EMILIE. Нејзината практична вредност е прикажана во две научни студии, објавени во Science Advances и ACS Nano.

Основата на методот е едноставна по идеја, но исклучително прецизна во изведба. Честичките се собираат на многу тенка мембрана, која потоа се осветлува со инфрацрвена светлина. Различни молекули апсорбираат различни бранови должини, а тоа предизвикува мало загревање и промена во вибрациите на мембраната. Од тие промени може да се утврди хемискиот состав на примерокот.

Кај досегашните методи за анализа на ултрафини честички во воздух често биле потребни филтри и долготрајно собирање примероци, понекогаш со денови или недели. Новиот пристап може да даде резултати за околу 15 до 45 минути, што отвора можност за побрзи теренски мерења во градови, индустриски средини и оддалечени региони.

Една од примените е истражувањето на атмосферските аеросоли во Арктикот и Антарктикот. Поради високата чувствителност и преносливоста, сензорите може да се користат и на врзани балони, со што научниците можат да следат како се менува составот на честичките со висина и во кратки временски интервали.

Методот работи и кај течности. Во лабораториски тестови биле анализирани само 100 нанолитри чај, приближно илјадити дел од една капка. И во толку мал примерок биле откриени состојки од чајот, но и траги од најлон ослободени од кесичката.

Овој тип анализа може да стане важна алатка за следење на загадувањето, особено кога треба брзо да се препознаат нанопластика, атмосферски честички или други супстанции во многу ниски концентрации. Истражувачите очекуваат технологијата да помогне во поефикасна заштита на животната средина и подобро разбирање на невидливите загадувачи околу нас.