Светлина и струја за поефикасно разградување на PFAS во вода

Истражувачки тим од Универзитетот Кларксон претстави нов пристап за отстранување на PFAS, група познати „вечни хемикалии“ што тешко се разградуваат и долго остануваат во животната средина. Резултатите се објавени на 27 април 2026 година во списанието Nature Communications.

PFAS соединенијата се особено отпорни поради силната јаглерод-флуор врска, една од најстабилните врски во хемијата. Наместо класични оксидациски методи со строги услови, тимот развил поблага фото-електрохемиска стратегија насочена кон селективно разградување.

Клучот е специјално дизајниран материјал што истовремено користи светлина и електрична енергија. Материјалот прво ги привлекува и концентрира PFAS на својата површина, а потоа со високоенергетски електрони, генерирани под дејство на светлина, ги раскинува јаглерод-флуор врските.

Според авторите, методот покажал ефикасност и во сложени водни матрици, вклучително и концентрирани солени струи и вода загадена со противпожарни пени. Важен резултат е што при третманот не се детектирани штетни нуспроизводи, што е чест ризик кај агресивни техники за уништување на PFAS.

Студијата прикажува и можност за премин од лабораторија кон поголеми системи: демонстрирани се реакторски дизајни што може да се приспособат за практична примена во третман на контаминирани води. Ако технологијата се потврди и во пошироки индустриски услови, таа би можела да стане значаен чекор кон побезбедно и поодржливо справување со PFAS загадувањето.