MeerKAT откри сигнали од водород стари милијарди години

Астрономите со радиотелескопот MeerKAT открија слаб сигнал од неутрален водород, емитиран пред околу 4 до 5 милијарди години. Набљудувањето отвора нова можност за проучување и мапирање на големите структури во универзумот.

Сигналот потекнува од таканаречената линија од 21 сантиметар — радиоемисија карактеристична за неутралниот водород, најлесниот и најзастапениот елемент во космосот. Поради ширењето на универзумот, нејзината бранова должина се растегнува, односно се поместува кон црвениот дел од спектарот.

Со мерење на ова црвено поместување, научниците можат да проценат колку долго патувал сигналот и од кој период во космичката историја потекнува. Така, распределбата на водородот може да се претвори во тродимензионална карта на материјата на огромни растојанија.

Истражувачкиот тим анализирал околу 96 часа податоци собрани со 64-те антени на MeerKAT во Јужна Африка. Сигналот доаѓа од региони што се протегаат на милиони светлосни години — размер споредлив со растојанието меѓу Млечниот Пат и галаксијата Андромеда.

Методот, познат како мапирање на интензитетот на водородот, не бара да се забележи секоја галаксија поединечно. Наместо тоа, се мери заедничкиот сигнал од водородот во големи делови од космосот. Ова може да им помогне на астрономите подобро да го следат формирањето и развојот на галаксиите, како и распределбата на невидливата материја.

Детекцијата била особено сложена бидејќи сигналот е исклучително слаб и лесно се меша со емисија од преден план, радио-пречки создадени од човекот и ефекти на самиот инструмент. Фактот што бил извлечен од набљудувања направени во 2018 година, првично за друга научна цел, покажува дека архивите на MeerKAT содржат значаен потенцијал.

Следните набљудувања треба да опфатат поголеми делови од небото и подолги временски периоди. Резултатите ќе бидат важни и за идната опсерваторија Square Kilometre Array, која се гради во Австралија и Јужна Африка и би можела да овозможи уште подетални карти на космичката структура.