Нов модел за управување со ВИ ја става етиката пред технологијата

Истражувачи од Католичкиот универзитет „Јован Павле Втори“ во Лублин и Универзитетот на Источна Финска предложија нов модел за управување со вештачката интелигенција, инспириран од учењето на папата Лав XIV и неговата енциклика „Magnifica Humanitas“.

Моделот има цел развојот и примената на системите со вештачка интелигенција да бидат безбедни, праведни и усогласени со човековите права. Наместо прашањето кој треба да ја контролира технологијата – државите, компаниите или повеќе институции – авторите се фокусираат на принципите што треба да ја определат распределбата на моќта и одговорноста.

Предлогот вклучува влади, технолошки компании, експерти, организации на граѓанското општество, граѓани и меѓународни институции. За секој од овие чинители се предвидени јасно дефинирани улоги, со цел мултиинституционалното учество да не доведе до ситуација во која никој не сноси конечна одговорност.

Основата ја сочинуваат осум принципи: човечко достоинство, општо добро, универзална намена на добрата, социјална правда, солидарност, супсидијарност, споделена одговорност и транспарентност со отчетност.

Како практичен пример, истражувачите ја наведуваат употребата на алгоритми при одлучување за социјална помош. Алгоритмот може да помогне во проценката на барањето, но не смее да ја замени одлуката на одговорно лице. Граѓанинот треба да добие разбирливо објаснување, право на жалба и пристап до независен надзор. Во проверките би требало да учествуваат и претставници на групите што се засегнати од одлуките.

Студијата, објавена во списанието „AI and Ethics“, е меѓу првите академски трудови што развиваат модел за управување со вештачката интелигенција врз основа на енцикликата на папата Лав XIV.