Техника првично развиена за анализа на сателитски снимки сега им помага на археолозите да забележат древни слики што со векови речиси исчезнале од видното поле.
Методот, познат како декорелациско растегнување, ги засилува суптилните разлики во боите и контрастот на дигиталните фотографии. Така, траги од пигмент што изгледаат невидливи на обична снимка можат да се појават како јасни облици и линии.
Еден од највпечатливите примери е храмот Ангкор Ват во Камбоџа. Помеѓу 2010 и 2012 година, археолозите откриле околу 200 избледени слики низ комплексот, вклучувајќи претстави на јавачи и музичари во високата централна кула.
Корените на техниката се во Истражувачката лабораторија на НАСА во Јужна Калифорнија, каде што била применувана за подобро толкување на сателитски податоци. Таа била поврзана и со инструментот ASTER на јапонскиот сателит „Тера“, наменет за набљудување на Земјата.
Околу 2005 година, љубителот на карпеста уметност Џон Харман забележал колку детали се појавуваат на обработените снимки од површината на Марс. Благодарение на неговото искуство со медицинска визуелизација, тој ја приспособил техниката за археолошки фотографии и создал додаток за бесплатната програма ImageJ, наречен DStretch.
DStretch денес се користи за проучување карпести цртежи, слики во гробници и остатоци од градби, но и за анализа на тетоважи на мумифицирани тела. Техниката им помогнала на истражувачите да идентификуваат археолошки траги во Норвешка, Египет, Канада и на други места.
Примерот покажува како алатка создадена за вселенски и геолошки истражувања може да добие нов живот во заштитата на културното наследство. Со внимателна обработка на старите фотографии, научниците можат да ги „вратат“ деталите што времето ги сокрило, без физички да ги допираат чувствителните површини.
