Несакан ефект од еден лек понекогаш може да биде протолкуван како нова здравствена состојба, по што пациентот добива уште еден рецепт. Голема студија спроведена во Онтарио идентификувала 24 чести вакви „пропишувачки каскади“, особено кај повозрасни лица.
Кај потенцијално несоодветната пропишувачка каскада, симптомот предизвикан од првиот лек не се препознава како несакана реакција, туку се третира како одделен медицински проблем. На пример, нестероидните антиинфламаторни лекови можат да го зголемат крвниот притисок, па наместо да се преиспита терапијата против болка, може да биде препишан лек за хипертензија.
Истражувачите ги споредиле претходно утврдените 65 можни каскади со податоци за препишување лекови на ниво на целото население. Ги анализирале зачестеноста на првиот лек, појавата на вториот рецепт и поврзаноста меѓу нив, при што издвоиле 24 комбинации што биле чести и можеле да предизвикаат штета. Меѓу лековите што се поврзуваат со вакви низи се статините и препаратите со железо.
Ризикот е поголем кај повозрасните лица, бидејќи почесто имаат повеќе хронични состојби и земаат неколку терапии истовремено. Дополнителен ризик може да постои и кај повозрасните жени, кои во текот на животот почесто имаат повеќе здравствени проблеми, добиваат повеќе лекови и доживуваат несакани реакции.
За да се препознае каскадата, не е доволно да се разгледа само тековниот список на лекови. Важно е да се знае кога е започнат секој лек, поради која причина е препишан и дали новата терапија била додадена по појавата на симптом што можеби потекнува од претходниот лек.
Авторите сметаат дека автоматизираните системи за клиничка поддршка би можеле да ги предупредат лекарите кога нов лек можеби лекува познат несакан ефект од постоечката терапија. Поголемото вклучување на фармацевтите во одлуките за лекување исто така би можело да помогне во откривањето на ваквите обрасци.
Студијата, објавена во списанието BMJ, укажува на потребата од редовни и внимателни прегледи на терапијата. Пациентите не треба самостојно да прекинуваат лекови, но секој нов симптом или нов рецепт е добра причина за разговор со лекар или фармацевт за можната поврзаност со постоечката терапија.
