Ново истражување покажува дека здравјето на фините нервни врски веднаш под површината на мозокот можеби влијае врз тоа колку силно стареењето и намалувањето на сивата материја ќе ги погодат когнитивните способности.
Научниците од Институтот за невровизуелизација и информатика „Стивенс“ при Медицинскиот факултет „Кек“ на Универзитетот во Јужна Калифорнија анализирале снимки од мозокот и когнитивни тестови на 459 лица постари од 60 години во Индија.
Фокусот бил на површинската бела маса — тенок слој нервни влакна што се наоѓа непосредно под сивата материја. Овие кратки, закривени влакна ги поврзуваат соседните области на мозочната кора и им овозможуваат побрзо да разменуваат информации.
За да ги испитаат овие микроскопски структури, истражувачите користеле напредна дифузиона магнетна резонанца. Методата го следи движењето на водата низ мозочното ткиво, што овозможува проценка на густината на нервните продолжетоци и на количината слободна вода околу нив. Промените во овие показатели можат да укажат на оштетување, губење на миелин или воспаление.
Најстабилната поврзаност била забележана меѓу состојбата на површинската бела маса и јазичните способности. Луѓето со поздрави локални врски постигнувале подобри резултати на тестовите за јазик, особено во предно-слепоочните региони поврзани со препознавање зборови, течно зборување и краткорочно задржување јазични информации.
Сепак, намалувањето на сивата материја останало најсилниот општ показател за когнитивната способност. Истражувањето укажува дека нејзиното влијание можеби зависи од состојбата на блиската бела маса: кога локалните врски биле послаби, губењето сива материја било поцврсто поврзано со послаби јазични и пошироки когнитивни резултати.
Ова може да помогне да се објасни зошто луѓе со сличен степен на мозочна атрофија не доживуваат еднакво когнитивно опаѓање. Истражувачите предупредуваат дека резултатите покажуваат поврзаност, но не докажуваат дека зачувувањето на белата маса директно го спречува падот на когнитивните способности.
Учесниците биле испитани само во една временска точка, па не може да се утврди што се појавува прво — промените во белата маса, губењето сива материја или когнитивниот пад. Потребни се долгорочни истражувања што ќе ги следат луѓето низ стареењето и ќе ги испитаат влијанијата на крвните садови, воспалението, Алцхајмеровите протеини и животните услови.
Студијата е особено значајна затоа што опфаќа популација која поретко е застапена во истражувањата со мозочни снимки, вклучително и луѓе со ниска писменост, без формално образование и жители на рурални средини. Таа покажува дека разбирањето на стареењето на мозокот бара истовремено внимание кон биологијата и кон разновидните животни искуства.
