Кај приматите се зачувале, но и преобликувале мозочните системи за себеси

Мозочните системи поврзани со доживувањето на себеси имаат и зачувани и значително изменети карактеристики кај различни примати, покажува ново истражување објавено во Journal of Neuroscience.

Научниците од Институтот за биофизика при Кинеската академија на науките ги споредиле луѓето, шимпанзата и макаците. При анализа на ситните структурни својства на мозокот и обрасците на генска експресија, луѓето и макаците покажале силни сличности. Сепак, споредбата на пошироките врски меѓу мозочните области открила поголеми разлики, при што шимпанзата заземаат средна позиција.

Системот за обработка на интероцептивни сигнали, односно информации од внатрешноста на телото, бил најсличен кај макаците и шимпанзата. Кај обработката на информации што го поврзуваат себството со надворешната средина, шимпанзата биле послични со луѓето. Најголеми разлики меѓу трите вида се појавиле во областите поврзани со поапстрактните претстави за себеси.

Истражувањето укажува и на поширока еволутивна реорганизација на мозочните области што обработуваат сетилни, моторни и внатрешни сигнали. Тие области помагаат во регулирањето на телесните функции и во координирањето на одговорите во различни услови. Според утврдениот образец, еволуцијата се движела од организација насочена кон телесните процеси кон посложени форми на ментално самопроцесирање.

Наодите помагаат да се разликуваат деловите од мозочната архитектура што се зачувале кај приматите од оние што биле преобликувани во текот на еволуцијата. Следниот чекор на истражувачите е овие резултати да ги поврзат со функционални и бихевиорални мерења, за подобро да се објасни како мозочните разлики се одразуваат врз самосвеста и однесувањето на различните видови.

Студијата, насловена „Evolutionary Reorganization of the Self-Processing Network Across Primates“, е објавена во 2026 година, со DOI: 10.1523/JNEUROSCI.0439-26.2026.