Сувите предели зафаќаат околу 40 отсто од копнената површина на Земјата и обезбедуваат услови за живот на повеќе од две милијарди луѓе. Но, иако сателитските снимки покажуваат долгорочно зголемување на растителноста, ново истражување открива дека овие екосистеми стануваат сè понестабилни.
Научници од Универзитетот во Аризона анализирале повеќе од четири децении сателитски податоци за индексот на лисната површина, мерка што ја покажува активноста и продуктивноста на растенијата. Резултатите укажуваат дека растителноста се зголемува во влажните години, но во сушните години претрпува сè поголеми загуби.
Овој образец, кој истражувачите го опишуваат како динамика „буум и крах“, е забележан во околу 80 отсто од глобалните суви предели. Повисоките нивоа на јаглероден диоксид можеби им овозможуваат на растенијата поефикасно да ја користат водата и да развиваат повеќе лисја. Сепак, поголемата растителна маса бара и повеќе ресурси, па умерената суша во следната година може да предизвика посериозен стрес.
Последиците се значајни за земјоделството што зависи од дождовите. Непредвидливата продуктивност може да ја зголеми зависноста од наводнување, а променливото количество сточна храна создава дополнителни проблеми за сточарите и управувањето со пасиштата.
Истражувачите сметаат дека големите осцилации во растителната продуктивност може да бидат и рано предупредување за губење на отпорноста на екосистемите. Во други природни системи, ваквото „треперење“ на продуктивноста често се појавува пред значајни промени.
Анализата на 13 водечки глобални модели на растителност покажала дека ниту еден од нив не го пресметува зголемувањето на варијабилноста од година во година. Според авторите, ова ограничување ја намалува сигурноста на долгорочните проекции за влијанието на климатските промени врз сувите предели.
Студијата, објавена во списанието Nature Climate Change, покажува дека долгорочното „озеленување“ не мора да значи и поголема стабилност. Напротив, зад позитивниот тренд може да се крие екосистем што станува почувствителен на суши и други климатски нарушувања.
