Колку ситна прашина може да се задржи на материјал наменет за скафандри на Марс? Роверот Perseverance мерел прашина наталожена врз примероци од такви материјали што ги носи на себе. Ова се теренски мерења на површини; не биле испитувани астронаути, изложеност на прашина или здравствени исходи кај луѓе.
На роверот има пет примероци, поставени на калибрациска цел за SHERLOC, инструмент на роботската рака. PIXL е рендгенски спектрометар — уред што открива елементарни сигнали. Бидејќи тефлонот нема елементи што PIXL може директно да ги открие, сигналите од тефлонскиот примерок потекнуваат од прашината врз него.
Што откриле мерењата?
Во текот на 1.645 марсовски дена, PIXL открил фини честички помали од 2,5 микрометри и ултрафини честички од околу 100 нанометри. За споредба, човечко влакно е широко околу 70 микрометри. На тефлонската цел на PIXL и примерокот Vectran на SHERLOC, честичките имале просек од околу 2 микрометри; на базалтното стакло и тефлонскиот примерок биле големи од околу 100 до 300 нанометри. Најситните останале прилепени и по години возење и дупчење.
Авторите наведуваат дека електричниот полнеж веројатно влијае врз тоа кои големини честички се прилепуваат на различни површини: судирите во воздухот ги полнат зрната, а материјалите привлекуваат различни големини. Марсовските зрна се заоблуваат при судири предизвикани од ветер и се помалку абразивни од месечевата прашина. Содржат повеќе сулфур, хлор и железо, како и повеќе силика од неа.
Здравствените последици остануваат отворено прашање. На Земјата, честички помали од 2,5 микрометри се поврзуваат со негативни здравствени ефекти, бидејќи можат да навлезат длабоко во белите дробови и во крвотокот; ултрафините честички можат да стигнат до мозокот преку олфакторниот нерв. Тоа не покажува дека марсовската прашина предизвикува исти последици. Според научниците цитирани во соопштението, ризикот зависи од количината прашина и времетраењето на изложеноста, кои не биле измерени кај екипаж.
Некои материјали задржуваат помалку прашина од други, што може да помогне при избор на материјали и заштитни облоги за идни скафандри и живеалишта. Влезови за скафандри прикачени однадвор и двокоморни воздушни брави се можни насоки за намалување на прашината во живеалиштата, а не тестирани решенија за екипаж на Марс. Во соопштението не се наведени бројот на анализирани честички или статистичката неизвесност. Статусот на стручна рецензија не е потврден.
Научна основа и ограничувања
Теренски мерења и анализа на прашина наталожена врз калибрациски примероци на роверот Perseverance; бројот на анализирани честички е непознат.
Испитуван модел: Марсовска минерална прашина; не се испитувани организми или човечки учесници..
Примерок: 5 примероци од материјал за скафандри на роверот; бројот на честички во анализата е непознат..
- Ова се теренски мерења на честички наталожени врз примероци од материјали на роверот; соопштението не известува за мерење изложеност или здравствени исходи кај астронаути.
- Во собраниот текст не се наведени број на анализирани честички, број на повторени мерења или статистичка неизвесност.
- Здравствените последици се образложени преку познати ефекти на честички на Земјата и наведени потенцијални својства на марсовската прашина; текстот не покажува дека изложеност на марсовска прашина предизвикала болест кај луѓе.
- Предложените скафандри, облоги и воздушни брави се можни насоки за дизајн, а не тестирани решенија за екипаж на Марс.
- Соопштението вели дека резултатите ќе бидат објавени на 27 октомври во Proceedings of the National Academy of Sciences, но статусот на стручна рецензија не е потврден.
