Квантен експеримент ги подреди настаните со внатрешно време

Може ли настаните во еден систем да се подредат без часовник надвор од него? Лабораториски експеримент со ладни атоми тестирал токму таква идеја: времето да се опише преку внатрешните својства на системот. Ова е контролиран тест на релациски конструкции на времето — пристапи што го поврзуваат редоследот на настаните со состојбата на системот. Резултатот не докажува дека времето во нашата вселена е илузија. (c1, c2, c8)

Системот бил добро изолиран атомски Бозе-Ајнштајнов кондензат, сместен во конзервативна замка. Тоа е состојба на атомите што ја опишува студијата како единствен кондензат. Во текот на експериментот имало занемарлива дисипација, односно малку расејување на енергијата. Тенка оптичка бариера го делела системот на набљудуван и ненабљудуван сектор. Истражувачот го испитал набљудуваниот дел, додека другиот останал надвор од него. (c3, c4, c9)

Како ентропијата го подредила времето?

Истражувачот конструирал „ентрописко време“ од експериментално дефинирана грубо-гранулирана ентропија. Тоа е начин да се опише системот со поедноставен, групиран приказ. Користејќи ја така дефинираната величина, можел стабилно да ги подреди настаните во набљудуваниот сектор низ повторени циклуси на ширење и повторно собирање. Со други зборови, редоследот бил изведен од промените во самиот систем, а не од мерење со надворешен часовник. (c5, c6)

Студијата дополнително извела ефективна Шредингерова равенка, зададена преку ова внатрешно време. Равенката ја репродуцирала измерената еволуција на системот. Тоа им дава на истражувачите контролирана средина во која можат квантитативно да тестираат релациски идеи за времето. Вредноста на експериментот е во проверливиот модел: може да се испита дали внатрешните промени даваат корисен редослед на настаните во определен квантен систем. (c7, c8)