Истражувачи од Универзитетот во Бирмингем и Југоисточниот европски универзитет (ЈИЕУ) ги засилуваат своите напори за борба против аерозагадувањето во Република Македонија. По петгодишно успешно партнерство, двете институции планираат да го продлабочат своето истражување, со посебен фокус на недоволно истражени области како што е квалитетот на воздухот во затворени простории и загадувањето надвор од главниот град Скопје.
Продлабочување на истражувањето: Фокус на внатрешниот воздух и нови технологии
Идниот истражувачки пристап ќе вклучува напредни техники, вклучително и машинско учење, за предвидување на моделите на загадување и информирање на креирањето политики базирани на докази. Оваа соработка претставува моќен пример за меѓународна и интердисциплинарна работа во решавањето на сложени еколошки предизвици.
„Нашето партнерство ја демонстрира моќта на меѓународната и интердисциплинарна соработка во справувањето со сложените еколошки предизвици“, коментира д-р Вилијам Авис од Универзитетот во Бирмингем. „Согледувајќи ја иднината, посветени сме на проширување на нашето истражување, поддршка на локалните капацитети и работа со креаторите на политики за да обезбедиме агендата за чист воздух на Северна Македонија да донесе реални, трајни придобивки за нејзиниот народ и животната средина.“
Партнерството веќе даде значајни резултати, вклучувајќи експериментални фотографски изложби во Тетово, кои визуелизираа штетни ситни честички (ПМ2,5). Овие изложби, одржани во мај 2025 година, ја истакнаа хроничната загаденост на воздухот во Северна Македонија и поттикнаа дијалог меѓу креаторите на политики, истражувачите и јавноста.
Зајакнување на локалните капацитети преку стипендии
Клучен елемент на идната стратегија на партнерството е зајакнувањето на следната генерација истражувачи и менаџери за квалитет на воздухот во Македонија. Успешната стипендиска програма McCall MacBain Clean Air Fellowship ќе продолжи да ја развива локалната експертиза, поддржувајќи ги дипломираните студенти на ЈИЕУ: Албинота Нуредини, Лејла Адеми Шаќири и Влера Исмаили.
Овие стипендисти веќе предводат истражувања во области како што се:
- Припишување на извори на загадување
- Влијанија на производството на енергија
- Предиктивно моделирање за кризата со квалитетот на воздухот во Тетово
Професорот Вели Креци од Југоисточниот европски универзитет истакнува: „Југоисточниот европски универзитет и Универзитетот во Бирмингем остануваат посветени на унапредување на истражувањето, иновациите и градењето капацитети за справување со аерозагадувањето и промовирање на одржлив развој во Македонија и пошироко.“
Поширока слика: Поддршка на владината соработка
Партнерството ќе игра клучна улога во поддршката на новонајавеното партнерство меѓу владите (G2G) меѓу Обединетото Кралство и Република Македонија. Оваа иницијатива има за цел да го поттикне тргувањето, економскиот раст и да испорача критични инфраструктурни проекти во транспортот, здравството, енергетиката и технологијата, со поддршка од до 5 милијарди фунти од UK Export Finance.
Со заедничко вложување на експертизата и иновациите од двете нации, G2G партнерството ќе придонесе за поттикнување отпорен, одржлив и инклузивен развој, при што истражувањето за чист воздух ќе биде составен дел од оваа поширока агенда за соработка.
