Во Јужна Кореја, зелениот цртан диносаурус Дули со двете мали прамени коса на главата е омилен лик за многу генерации. Затоа, кога научниците на островот Апе откриле нов вид млад диносаурус, името дошло речиси природно: Doolysaurus.
„Дули е еден од најпознатите иконични диносаурусни ликови во Кореја. Секоја генерација во Кореја го знае овој лик“, вели Џонгјун Јунг, гостински постдокторски истражувач на Jackson School of Geosciences при Универзитетот во Тексас, кој го предводел истражувањето. „А нашиот примерок е исто така младенче, односно бебе, па името совршено одговара.“
Откритието е прв нов вид диносаурус идентификуван во Јужна Кореја во последните 15 години. Воедно, станува збор и за првиот фосил од земјата што содржи делови од череп на диносаурус.
Истражувачите првично забележале само неколку коски, меѓу кои делови од нозете и пршлените. Но микро-КТ скенирање направено во лабораторијата за високорезолуциска рендгенска компјутерска томографија на Универзитетот во Тексас открило многу повеќе детали скриени во карпата, вклучително и фрагменти од черепот.
„Кога првпат го пронајдовме примерокот, видовме зачувани коски од нозете и неколку пршлени“, вели Јунг. „Не очекувавме делови од череп и толку многу други коски. Возбудата беше голема кога видовме што сè е скриено во блокот.“
Новиот вид официјално го добил името Doolysaurus huhmini. Вториот дел од името му оддава почит на корејскиот палеонтолог Мин Хух, за неговиот долгогодишен придонес во истражувањето на диносаурусите во Кореја, како и за улогата во основањето на Корејскиот центар за истражување на диносауруси и заштитата на фосилните локалитети преку УНЕСКО.
Резултатите од истражувањето биле објавени во списанието Fossil Record на 19 март, а самиот фосил бил откриен во 2023 година од коавторката Хјемин Џо.
Според научниците, младото животно имало околу две години во моментот на смртта и сè уште растело. Било приближно големо колку мисирка, додека возрасните единки можеби достигнувале двојно поголема големина. Истражувачите претпоставуваат и дека телото можеби било покриено со меки, влакнести нишки.
„Мислам дека изгледало навистина симпатично“, вели коавторката Џулија Кларк, професорка на Jackson School. „Можеби малку наликувало на мало јагне.“
Поголемиот дел од фосилот и натаму е затворен во тврда карпа, а неговото рачно ослободување би можело да трае со години. Наместо тоа, тимот користел микро-КТ скенирање, што им овозможило за само неколку месеци да го визуелизираат речиси целиот скелет.
Потоа Јунг, Кларк и нивните соработници поминале повеќе од една година во детално проучување на анатомијата. Кларк посочува дека КТ скенирањето станало клучна метода за анализа на кревки фосили, особено кај мали диносауруси и рани птици заробени во цврста карпа.
Doolysaurus живеел пред околу 113 до 94 милиони години, во средната креда. Врз основа на анатомските одлики, научниците го класифицирале како тесцелосаурид, група двоножни диносауруси познати од Источна Азија и Северна Америка, кои можеби имале влакнест покривач.
Дека станува збор за млад примерок, истражувачите го потврдиле со анализа на растечките линии во тенок пресек од бедрената коска.
Во внатрешноста на фосилот биле откриени и десетици гастролити, мали камчиња што диносаурусот ги голтал за да помогне во варењето. Тие укажуваат дека животното веројатно имало сештојадна исхрана која вклучувала растенија, инсекти и мали животни.
Присуството на гастролити било и важен знак дека во карпата можеби е сочуван поголем дел од скелетот. Бидејќи овие камчиња се мали и лесни, нивната зачувана групираност покажува дека телото не било целосно растурено пред да се фосилизира.
„Мала група стомачни камчиња, од кои штрчат две коски од нозете, укажува дека животното не било целосно распарчено пред да влезе во фосилниот запис“, објаснува Кларк. „Затоа ги охрабрив Јунг и коавторите Мингук Ким и Хјемин Џо да дојдат во Тексас и да се обидат да го скенираат фосилот.“
Ким и Џо сега ги применуваат техниките на КТ скенирање што ги научиле и на други фосили во Кореја. Јунг, пак, планира повторно да се врати на островот Апе во потрага по нови примероци.
Јужна Кореја е добро позната по фосилизирани траги, гнезда и јајца од диносауруси, но вистинските коски се релативно ретки. Истражувачите сметаат дека многу фосили и понатаму се кријат во карпите, исто како и Doolysaurus.
Јунг е оптимист дека со натамошната употреба на микро-КТ технологијата ќе бидат направени уште откритија. „Очекуваме нови диносауруси или други фосили од јајца да бидат пронајдени на Апе и на другите мали острови“, вели тој.
