Кога издолжени честички се собираат доволно густо, тие обично почнуваат да се подредуваат во иста насока. Но ново истражување на Универзитетот во Амстердам покажува дека кај активната материја, односно системи што сами трошат енергија за да се движат, токму тоа движење може да го отежне создавањето ред.
Во класичните, пасивни системи, преминот од хаотична кон подредена состојба е добро познат: при одредена густина, филаментите одеднаш се ориентираат и создаваат нематска фаза. Такво однесување се среќава во различни природни и вештачки системи, од молекули до колонии на клетки и бактерии.
Истражувачите, предводени од Сара Џабари-Фароји, симулирале активни полуфлексибилни полимери што се движат по сопствената должина, но и се виткаат. Резултатите покажале дека со зголемување на активноста, преминот кон подреденост се поместува кон поголеми густини и станува постепен, наместо нагол.
Најважниот наод е дека при доволно силна активност, системот воопшто не достигнува целосно подредена состојба. Наместо тоа, локално уредени и неуредени области коегзистираат, додека флуктуациите што ги создава движењето постојано ја нарушуваат долгодистанциската усогласеност.
Оваа работа е важна не само за физиката на меката материја, туку и за разбирањето на живите системи. Таа сугерира дека активноста не служи само за движење, туку може да биде и механизам со кој природата ја регулира сопствената организација. Истовремено, ваквите сознанија би можеле да помогнат во развој на нови адаптивни материјали што се менуваат меѓу подредени и неуредени состојби без промена на составот.
