Научници развиваат експериментален лек кој ја искористува сопствената антиоксидативна одбрана на канцерогените клетки за да ги уништи. Во рано клиничко испитување, терапијата RSO-021 го контролирала напредувањето на болеста кај 67 отсто од пациентите со повторно појавен мезотелиом.
Мезотелиомот е редок и агресивен рак, најчесто поврзан со изложеност на азбест. Вдишаните азбестни влакна можат да останат заробени во белите дробови и со години да предизвикуваат хронично воспаление. Болеста годишно се дијагностицира кај околу 30.000 луѓе во светот, а досегашните терапии имаат ограничен успех.
Клучот на новиот пристап е ензимот пероксиредоксин 3, познат како PRX3. Клетките на туморот создаваат големи количества реактивни кислородни видови поради забрзаниот метаболизам. За да преживеат, тие ја засилуваат антиоксидативната заштита, а PRX3 помага да се неутрализира штетниот оксидативен стрес во митохондриите.
RSO-021 го блокира PRX3 и предизвикува натрупување на водороден пероксид во митохондриите на туморските клетки. Така оксидативното оштетување станува преголемо и клетките умираат. Лекот е развиен врз основа на истражувања од Универзитетот во Вермонт и користи модифицирана форма на природниот антибиотик тиострептон.
Лабораториските експерименти покажале дека целосното отстранување на PRX3 ја нарушува работата на митохондриите, го забавува растот на клетките и ја спречува способноста на мезотелиомот да формира тумори кај животни. Дополнителни истражувања укажуваат дека отстранувањето на ензимот кај здрави глувци не предизвикува забележливи негативни последици.
Во фазата 1 од клиничкото испитување, спроведена во Обединетото Кралство, лекот се внесувал директно во градниот кош преку катетер. Овој начин овозможува повисока концентрација во близина на туморот и помала изложеност на останатиот дел од организмот. Приближно 90 отсто од пациентите со мезотелиом развиваат плеврален излив, поради што многумина веќе имаат поставен катетер.
Испитувањето ги исполнило целите поврзани со безбедноста и подносливоста на дозата од 90 милиграми, а ниту една смрт не била припишана на лекот. Просечното преживување без напредување на болеста изнесувало 4,2 месеци, додека вкупното преживување кај 15-те пациенти било подобро од вообичаеното за достапните терапии. Кај дел од пациентите бил забележан и пад на големината на туморот.
Истражувачите сметаат дека RSO-021 можеби не ги уништува клетките само директно, туку и го менува имунолошкото опкружување околу туморот. Фазата 2 од испитувањето е завршена, а резултатите се очекува да бидат презентирани на меѓународен онколошки конгрес. Во меѓувреме се развиваат и понови PRX3-инхибитори, со можност во иднина терапијата да се зема орално и да се испитува кај други видови рак.
