Дали флертот со AI-сопатник се доживува како неверство?

Романтичните AI-сопатници, односно дигитални системи што можат да разговараат, да флертуваат и постојано да бидат достапни, брзо стануваат дел од секојдневието. Нивната популарност расте во време кога осаменоста и социјалната отуѓеност се сè почести, а корисниците во нив често бараат внимание, разбирање и емоционална потврда.

Токму затоа се отвора чувствително прашање: ако некој во врска развие интимна комуникација со ваков систем, дали тоа се смета за неверство? Според прелиминарно истражување спроведено во Канада, значителен дел од луѓето одговараат потврдно. Истражувачите анкетирале 1.815 возрасни лица, а околу половина од испитаниците изјавиле дека користењето романтичен AI-сопатник од страна на партнерот би го сметале за форма на неверство.

Уште поизразена е емоционалната реакција. Околу три четвртини од анкетираните рекле дека би реагирале негативно ако нивниот партнер користи ваков дигитален сопатник. Според авторите, реакциите биле споредливи со ставовите кон апликации за запознавање и веб-кам интеракции, а понегативни отколку кон други сексуални технологии, како еротска AI-содржина или секс-играчки.

Причината не е само во технологијата, туку во видот на однос што таа го овозможува. Романтичните AI-системи не се доживуваат нужно како обична забава. Корисниците често ги опишуваат како внимателни, потврдни и лесни за доверба. Кај дел од луѓето тие служат за еротско експериментирање, а кај други создаваат чувство на блискост што личи на врска. Токму тука, според истражувачите, се појавува пренасочување на емоционалното или сексуалното вложување надвор од примарниот партнер.

Податоците упатуваат и на тоа дека ова повеќе не е маргинална појава. Претходни анкети во САД покажале дека најмалку еден од шест возрасни барем еднаш имал интеракција со романтичен AI-сопатник, а околу една третина сметале дека користењето од страна на партнерот може да се толкува како изневерување. Во друго истражување кај млади возрасни во сериозни врски, речиси две третини од редовните корисници посакале нивниот партнер да се однесува повеќе како нивниот AI-сопатник.

Канадската анкета покажала и јасни разлики меѓу групите испитаници. Цисродовите жени биле приближно двапати посклони од цисродовите мажи да кажат дека ваквата употреба е неверство. Учесниците од генерацијата Z, исто така, почесто реагирале негативно од повозрасните испитаници. Наспроти тоа, лицата во немоногамни односи поретко ја сметале ваквата интеракција за прекршување на врската.

Влијание имале и идеолошките ставови. Поголема социјална конзервативност, повисока религиозност и политичка ориентација кон десно биле поврзани со построги оценки дека станува збор за неверство. Авторите, сепак, нагласуваат дека резултатите треба да се читаат внимателно, бидејќи станува збор за необјавено истражување и заклучоците засега се прелиминарни.

Особено важна е разликата меѓу приватност и тајност. За некои луѓе ваквите системи можат да претставуваат простор за емоционална поддршка, самоизразување или приватно сексуално истражување. За други, тие се повлекување од врската, споредување со партнерот или нарушување на договорените граници. Истражувачите посочуваат дека ризикот станува поголем кога користењето се крие или кога дигиталната интимност почнува да ја заменува комуникацијата и решавањето конфликти со партнерот.

Засега останува нејасно какви се долгорочните последици. Науката сè уште нема јасен одговор како романтичните AI-сопатници влијаат врз задоволството од врската, емоционалната блискост и причините поради кои луѓето воопшто бараат вакви односи. Но со оглед на тоа што AI-посредуваната интимност станува сè повидлива, ова прашање веројатно ќе има сè поголемо значење и за истражувачите и за паровите.