Хемикалија од хемиско чистење поврзана со трипати поголем ризик од фиброза на црниот дроб

Луѓето кај кои во крвта е откриен тетрахлоретилен, познат и како PCE, имале околу трипати поголема веројатност да развијат значајна фиброза на црниот дроб, покажува ново истражување на Keck Medicine при Универзитетот на Јужна Калифорнија.

Фиброзата настанува кога повторливите оштетувања предизвикуваат наталожување лузно ткиво во црниот дроб. Во напредна фаза може да ја наруши функцијата на органот и да придонесе за откажување на црниот дроб или развој на рак.

PCE е безбојна синтетичка течност што ефикасно раствора маснотии. Најчесто се користи во хемиското чистење, но може да се најде и во некои лепила, средства за отстранување дамки и препарати за полирање нерѓосувачки челик. Изложеноста најчесто се случува преку вдишување, а хемикалијата може да стигне и до подземните води по истекување или неправилно одложување.

Истражувачите анализирале податоци од американското национално истражување за здравје и исхрана, собрани во периодот од 2017 до 2020 година. Околу седум проценти од возрасните имале мерливи количини PCE во крвта. Поврзаноста со фиброзата останала присутна и по земањето предвид на возраста, полот, етничката припадност, образованието, употребата на алкохол и метаболичките состојби.

Анализата покажала и зависност од дозата: со зголемувањето на концентрацијата на PCE се зголемувал и ризикот од значајна фиброза. За секое зголемување од еден нанограм на милилитар, шансите за фиброза се зголемувале петкратно.

Авторите нагласуваат дека студијата покажува поврзаност, но не докажува дека PCE директно предизвикува фиброза. Сепак, резултатите укажуваат дека изложеноста на хемикалии од животната средина може да помогне во објаснувањето на дел од случаите на заболување на црниот дроб кај луѓе без вообичаени ризик-фактори, како прекумерно консумирање алкохол, дебелина или дијабетес.

Тетрахлоретилен веќе е класифициран како веројатно канцероген, а американската Агенција за заштита на животната средина започна постепено укинување на неговата употреба во хемиското чистење. Истражувачите бараат дополнителни студии за влијанието на PCE и на други загадувачи врз здравјето на црниот дроб.