Јужниот Океан околу Антарктикот би можел во иднина да премине од важен апсорбатор на јаглерод диоксид во значаен извор на овој гас, покажува ново истражување објавено во списанието Science Advances. Заклучокот се темели на долгорочни климатски симулации за сценарија со нето-нулта емисија и со трајно отстранување на CO₂ од атмосферата.
Океаните досега апсорбирале околу 30 отсто од јаглерод диоксидот што го испуштиле луѓето. Јужниот Океан придонесува со приближно 40 до 50 отсто од таа апсорпција. Студената вода раствора CO₂, а океанските струи го пренесуваат јаглеродот во подлабоките слоеви. Во процесот учествуваат и фитопланктонот и фотосинтезата.
Истражувачите споредиле по 10 симулации за две идеализирани сценарија: едното достигнува нето-нулта емисија, а другото вклучува долготрајни негативни емисии преку директно извлекување CO₂ од воздухот. Во двата случаи, Јужниот Океан најпрво побрзо ја губи способноста да апсорбира јаглерод, а потоа постепено станува нето-извор на CO₂.
Според моделите, идните емисии од Јужниот Океан би можеле да достигнат околу 8,5 до 8,6 грама јаглерод по квадратен метар годишно. За споредба, во 2001 година регионот апсорбирал околу 2,8 грама јаглерод по квадратен метар годишно.
Главниот двигател на промената е долготрајното затоплување на површинските води. Потоплата вода задржува помалку CO₂, додека падот на алкалноста на морската вода ја ослабува нејзината хемиска способност да го врзува гасот. Со тоа се зголемува парцијалниот притисок на CO₂ во океанот и, во одреден момент, се менува насоката на размената со атмосферата — наместо да прима CO₂, океанот почнува да го испушта.
Промената не би се случила веднаш по намалувањето на емисиите, туку со значително задоцнување. Во сценариото со негативни емисии, симулацијата предвидува премин од понор во извор околу 2154 година, што ја нагласува долгорочната и сложена реакција на климатскиот систем.
Наодите сепак не се конечна прогноза. Истражувањето користи еден модел, не го вклучува Антарктичкиот леден покрив, а различните модели даваат различни проекции за хемијата на јужниот океан. Затоа авторите повикуваат на повеќедецениско следење на карбонатниот систем, особено на алкалноста, за резултатите да се проверат со мерења.
Студијата не ја доведува во прашање потребата од намалување на емисиите. Таа покажува дека природните јаглеродни понори не се непроменливи и дека нивната реакција на климатските мерки може да биде одложена и спротивна од очекуваното.
