Њујорк тестира градска квантна мрежа преку постојни оптички влакна

Истражувачки тим од Универзитетот во Њујорк (NYU), во соработка со компаниите Qunnect и Cisco, демонстрираше важен чекор кон идниот квантен интернет: поврзување на квантни сигнали низ градска телекомуникациска инфраструктура што веќе е во употреба.

Во експериментот биле поврзани три јазли, два во Бруклин и еден во Менхетен, со архитектура „центар и краци“. Клучниот технички напредок е т.н. „замена на заплетканост“ (entanglement swapping), процес што овозможува да се спојуваат пократки квантни врски во поголема мрежа, дури и кога честичките претходно не интерагирале меѓусебно.

Тимот прикажал поларизациска замена на заплетканост преку реални градски влакна и постигнал стапка од околу 1,5 успешни настани во секунда, при задржување на потребните квантни корелации. Тоа е значајно бидејќи ваквите сигнали во реални услови лесно се нарушуваат од загуби, вибрации и температурни промени.

Во проектот, Qunnect обезбедил квантен хардвер и систем за стабилизација на фотонските сигнали, а Cisco софтвер за оркестрација и синхронизација меѓу локациите. Централниот јазол користел посложена опрема, вклучително и криогени детектори, додека периферните јазли останале поедноставни, што е важно за идно скалирање.

Овој резултат не значи дека квантниот интернет е веднаш подготвен за масовна употреба, но покажува дека независни квантни уреди можат доверливо да се поврзат преку постојна урбана инфраструктура. Во блиска примена, ваквите мрежи се најрелевантни за квантна дистрибуција на клучеви, односно размена на криптографски клучеви со вградена детекција на прислушување.

Наодите се претставени на состанок на Американското физичко друштво и објавени како препринт на arXiv во 2026 година, што ги позиционира како рана, но важна потврда дека квантните мрежи можат да излезат од лабораторија и да влезат во реални градски системи.