Научници развија нов пристап за превенција и контрола на пародонтозата кој не ги уништува сите бактерии во устата, туку селективно делува врз оние што ја поттикнуваат болеста. Наместо класично „чистење“ на целата орална микрофлора, новата формула има цел да го запре растот на штетните микроорганизми и да им остави простор на корисните бактерии природно да ја обноват рамнотежата.
Во човечката уста живеат повеќе од 700 видови бактерии, но само мал дел од нив се директно поврзани со пародонтозата. Овие патогени се насобираат во забниот плак, особено покрај непцата, каде што можат да предизвикаат воспаление. Ако состојбата не се третира навреме, воспалението може да премине во хронична форма, со повлекување на непцата и губење на забите.
Истражувачите од Fraunhofer IZI во Хале идентификувале соединение наречено guanidinoethylbenzylamino imidazopyridine acetate, кое селективно го попречува размножувањето на бактериите поврзани со пародонтозата, меѓу кои и Porphyromonas gingivalis. Наместо директно да ги убива, супстанцијата го ограничува нивниот раст и со тоа го намалува нивното штетно дејство.
Овој пристап е значаен затоа што конвенционалните средства за орална хигиена, како раствори со алкохол или хлорхексидин, ги уништуваат и штетните и корисните бактерии. По таков третман микробиомот мора повторно да се изгради, а токму патогените често побрзо се враќаат и повторно добиваат предност. Тоа може да доведе до дисбаланс во усната празнина и повторно активирање на болеста.
Технологијата првично била развиена во европски истражувачки проект со меѓународни партнери, а подоцна била пренесена во практична примена преку компанијата PerioTrap Pharmaceuticals GmbH, основана во 2018 година. Во соработка со институтите Fraunhofer IZI и Fraunhofer IMWS, тимот ја претворил оваа идеја во паста за заби што треба да помогне во одржување на здрав орален микробиом. Производот, покрај активната супстанција, содржи и абразивни компоненти и флуорид, како и обичните пасти за заби.
Развојот не бил едноставен. Истражувачите морале да потврдат дека активната состојка е доволно ефикасна против штетните бактерии, но и безбедна за секојдневна употреба. Формулацијата требало да не биде токсична, да не навлегува во крвотокот и да не предизвикува промена на бојата на забите. За таа цел биле спроведени биохемиски, структурни и материјални анализи, вклучително и испитувања со скенирачка електронска микроскопија и хемиска карактеризација.
Според тимот, сите тестирања биле изведени според GLP стандарди, што значи дека резултатите се усогласени со строги национални и меѓународни барања. Освен пастата за заби, веќе е развиен и гел што се користи по професионално чистење на забите, а во подготовка се и течност за плакнење уста и други производи за орална нега. Истражувачите гледаат потенцијал и во ветеринарната медицина, бидејќи заболувањата на непцата кај кучињата и мачките имаат слична основа.
Пародонтозата не е само стоматолошки проблем. Според научниците, бактериите поврзани со ова заболување можат да навлезат во крвотокот и потенцијално да бидат поврзани со други здравствени состојби, како дијабетес, артритис, кардиоваскуларни заболувања, хронични воспалителни цревни болести и Алцхајмерова болест. Затоа, таргетираните решенија што ја зачувуваат природната микрофлора би можеле да станат важен чекор кон попрецизна и побезбедна орална терапија.
