Експериментална пилула наречена енлицитид драматично ги намалила нивоата на LDL холестерол, познат како „лош“ холестерол, за дури 60%, покажува фаза 3 клиничко испитување објавено во The New England Journal of Medicine.
Ако лекот добие одобрение од Американската агенција за храна и лекови (FDA), тој би можел да им понуди на милиони луѓе во САД нов начин за намалување на ризикот од срцев удар и мозочен удар.
„Помалку од половина од пациентите со веќе постоечка атеросклеротична кардиоваскуларна болест во моментов ги постигнуваат целните вредности на LDL холестерол. Орална терапија што е толку ефикасна има потенцијал драматично да ја подобри нашата способност да спречуваме срцеви удари и мозочни удари на ниво на целата популација“, изјави д-р Ен Мари Навар, кардиолог и вонреден професор по интерна медицина и во Питер О’Донел Јуниор школата за јавно здравје при UT Southwestern Medical Center. Таа го предводела истражувањето, кое било спонзорирано од фармацевтската компанија Merck & Co. Inc.
Зошто е важно намалувањето на LDL холестеролот
Со децении, научниците знаат дека LDL холестеролот игра централна улога во развојот на кардиоваскуларните болести. Овие честички можат да се таложат во ѕидовите на артериите во процес познат како атеросклероза. Со текот на времето, ова таложење може да го блокира протокот на крв и да доведе до срцев удар или мозочен удар.
Поради тоа, намалувањето на LDL холестеролот е клучна стратегија и за превенција на срцеви заболувања и за намалување на ризикот кај луѓе што веќе ги имаат.
Од Нобелова награда до нови третмани
Според д-р Навар, енлицитид се надоврзува на децениска научна работа во UT Southwestern. Пред години, истражувачите Мајкл Браун и Џозеф Голдстајн го идентификувале LDL рецепторот на клетките на црниот дроб, кој помага да се отстрани LDL холестеролот од крвотокот. Нивното откритие им донело Нобелова награда за физиологија или медицина во 1985 година и го отворило патот за статините, денес најшироко користените лекови за намалување на холестеролот.
Подоцнежни резултати од Dallas Heart Study при UTSW, предводени од Хелен Хобс и Џонатан Коен, покажале дека некои луѓе природно имаат понизок LDL холестерол поради генетски промени што ја намалуваат продукцијата на протеинот PCSK9. Овој протеин го ограничува бројот на LDL рецептори на клетките на црниот дроб, што му отежнува на организмот да го исчисти холестеролот. Тоа сознание довело до развој на инјекциски PCSK9 инхибитори, вклучувајќи моноклонални антитела и РНК-базирани терапии. Лекови како еволокумаб и алирокумаб можат да го намалат LDL холестеролот за околу 60%.
Зошто постојните третмани се недоволно користени
Иако овие инјекциски терапии се многу ефикасни, тие не се широко користени во секојдневната пракса. Д-р Навар истакна дека во минатото пречка биле високите трошоци и ограничувањата од осигурувањето. Иако тие проблеми се подобриле, многу лекари сè уште се воздржуваат да ги препишуваат. Една од веројатните причини е што овие лекови мора да се даваат како инјекции, а не да се земаат како таблети.
Како делува енлицитид
Енлицитид ја таргетира истата PCSK9 патека како и инјекциските лекови, врзувајќи се за протеинот во крвотокот за да му помогне на телото поефикасно да го отстрани LDL холестеролот. Клучната разлика е што енлицитид се зема орално, еднаш дневно, што го прави поедноставна опција за пациентите.
Резултатите од клиничкото испитување покажуваат намалување од 60%
Фазата 3 на испитувањето вклучувала 2.909 учесници кои имале атеросклероза или биле во ризик поради поврзани здравствени состојби. Околу две третини примале енлицитид, а останатите плацебо. Повеќето учесници веќе земале статини, но нивото на LDL холестерол во просек останало 96 милиграми на децилитар (mg/dl), што е над препорачаните цели од 70 mg/dl за лица со атеросклероза и 55 mg/dl за лица со ризик од атеросклеротична кардиоваскуларна болест.
„Студираната популација точно го одразува она што го гледаме во клиничката пракса“, рече д-р Навар. „Дури и статините со највисок интензитет често не се доволни за да ги доведат луѓето до посакуваните цели на холестерол.“
По 24 недели, пациентите што земале енлицитид забележале пад на LDL холестеролот од околу 60% во споредба со оние на плацебо. Лекот исто така ги намалил и други важни маркери поврзани со кардиоваскуларни заболувања, вклучувајќи non-HDL липопротеин холестерол, аполипопротеин B и липопротеин(a). Овие подобрувања се одржале во текот на цела година следење.
„Овие намалувања на LDL холестеролот се најголемите што некогаш сме ги постигнале со орален лек, далеку над сè што имавме од развојот на статините“, рече д-р Навар.
Што следува
Веќе се спроведува друго клиничко испитување за да се утврди дали ова намалување на холестеролот ќе се преточи во помалку срцеви удари и мозочни удари.
Д-р Браун е регентски професор и ја носи катедрата Paul J. Thomas и W.A. (Monty) Moncrief Distinguished Chair во истражување на холестерол и артериосклероза. Д-р Голдстајн е регентски професор и ја носи катедрата Julie and Louis A. Beecherl, Jr. Distinguished Chair во биомедицински истражувања и Paul J. Thomas Chair in Medicine. Д-р Хобс ја носи катедрата Dallas Heart Ball Chair in Cardiology Research и е член на Harold C. Simmons Comprehensive Cancer Center. Д-р Коен ја носи катедрата C. Vincent Prothro Distinguished Chair in Human Nutrition Research.
Студијата била финансирана од Merck Sharp & Dohme, подружница на Merck. Д-р Навар добила консултантски хонорари од Merck за дел од работата на ова истражување, како и хонорари за други консултантски ангажмани од Merck и од други фармацевтски компании што произведуваат лекови за намалување на липидите, како што е наведено во студијата.
