Астрономите открија необичен егзопланетен свет што не се вклопува во досега познатите категории. Планетата L 98-59 d, оддалечена околу 35 светлосни години од Земјата, изгледа како да крие огромен океан од стопена карпа под својата површина, а во атмосферата има и гас со мирис на расипани јајца — водород сулфид.
Истражувањето, предводено од Универзитетот во Оксфорд и објавено во списанието Nature Astronomy, покажува дека оваа планета можеби припаѓа на сосема нова класа светови: планети богати со сулфур, со долготрајни магма-океани и хемија што постојано ја менува нивната атмосфера.
Планета што не личи на ниту една досега позната
L 98-59 d е околу 1,6 пати поголема од Земјата, но има изненадувачки мала густина. Со податоци од Вселенскиот телескоп „Џејмс Веб“ и од опсерватории на Земјата, научниците утврдиле дека не се работи ниту за класична карпеста „мини-Нептун“ планета, ниту за свет богат со вода и мраз.
- орбитира околу црвено џуџе ѕвезда
- има атмосфера богата со водородни и сулфурни соединенија
- веројатно содржи длабок магма-океан под кората
Што се случува под површината?
Преку компјутерски симулации што ја следат еволуцијата на планетата речиси 5 милијарди години, истражувачите заклучија дека нејзината внатрешност е составена од стопени силикатни материјали. Токму овој океан од магма може да складира големи количини сулфур и постепено да го ослободува назад во атмосферата.
Тоа создава динамичен „циклус“ меѓу внатрешноста и воздухот на планетата. Истовремено, ултравиолетовото зрачење од матичната ѕвезда поттикнува хемиски реакции што ги формираат гасовите забележани од „Џејмс Веб“.
Зошто ова е важно?
Според научниците, L 98-59 d може да биде првиот пример од поширока група планети што досега не сме ги препознавале. Тоа значи дека вселената можеби е уште поразновидна отколку што мислевме.
Како што објаснуваат истражувачите, ваквите екстремни светови се важни и за друга причина: магма-океаните можеби биле присутни и во раните фази на Земјата и Марс. Со нивното проучување, научниците добиваат увид во тоа како се формирале и развивале каменестите планети.
Следните мисии, како Ariel и PLATO, ќе донесат уште повеќе податоци. А со помош на машинско учење, астрономите се надеваат дека ќе откријат уште многу чудни и неочекувани светови — можеби и планети со уште понеобични атмосфери од оваа.
