Возрасниот мозок можеби има поголема резерва за учење отколку што се претпоставуваше. Невронаучници од MIT откриле голем број таканаречени „тивки синапси“ во кората на мозокот кај возрасни глувци, односно врски меѓу неврони кои постојат, но остануваат неактивни додека не бидат вклучени во ново учење.
Овој наод е важен затоа што тивките синапси долго време се поврзуваа главно со раниот развој, кога мозокот брзо создава нови врски и се приспособува на средината. Според истражувањето, околу 30 проценти од синапсите во возрасниот кортекс кај глувците може да бидат во таква неактивна состојба.
Синапсите се местата каде што нервните клетки разменуваат сигнали. Кај активните синапси, рецепторите овозможуваат пренос на електрохемиски информации. Кај тивките синапси, пак, структурата е присутна, но врската не пренесува сигнал во нормални услови. Токму затоа тие се сметаат за потенцијална резерва што мозокот може да ја искористи кога треба да создаде нови спомени.
Истражувачите го поврзуваат откритието со мали израстоци на дендритите наречени филоподии. Дендритите се разгранети продолжетоци на невроните кои примаат сигнали од други клетки. Со напредна техника за зголемено снимање на мозочно ткиво, тимот забележал дека филоподиите се многу почести во возрасниот мозок отколку што претходно се мислело.
Клучниот доказ бил во рецепторите. Филоподиите содржеле NMDA рецептори, но немале AMPA рецептори. За една синапса да биде активна во вообичаени услови, двата типа рецептори имаат важна улога во преносот на сигналите преку невротрансмитерот глутамат. Без AMPA рецептори, врската останува функционално „тивка“.
Потоа научниците тестирале дали овие структури навистина можат да се активираат. Со електрофизиолошки мерења на поединечни филоподии, тие покажале дека самото присуство на глутамат не било доволно за создавање сигнал. Но кога хемискиот сигнал бил споен со електрична активност на невронот, на синапсата почнале да се собираат AMPA рецептори. Така тивката врска станала активна.
Ова укажува дека возрасниот мозок не е само стабилна мрежа од одамна оформени врски, туку систем што чува простор за нови информации. Веќе зрелите синапси се потешки за промена, што помага старите спомени да не се нарушуваат лесно. Тивките синапси, од друга страна, можат побрзо да се вклучат кога е потребно ново учење.
Наодите се добиени кај глувци, па следниот важен чекор е да се утврди дали сличен механизам постои и во човечкиот мозок. Истражувачите исто така сакаат да разберат како бројот и активноста на овие врски се менуваат со стареењето или кај невролошки состојби во кои се нарушени меморијата и учењето.
Ако тивките синапси имаат слична улога и кај луѓето, тие би можеле да помогнат да се објасни како мозокот останува способен за учење во текот на животот, без секое ново искуство да ги избрише претходните. Истражувањето ја зајакнува сликата за мозокот како динамичен орган што истовремено мора да биде и флексибилен и стабилен.
