Нова клиничка студија покажува дека солриамфетолот може значително да ја подобри будноста и работната изведба кај луѓето кои работат во многу рани утрински смени, и тоа иако нивниот распоред е во судир со природниот биолошки ритам на спиење. Овие резултати отвораат можност за намалување на грешките поврзани со замор и за подобрување на безбедноста на работното место.
Иако често се зборува за ноќните смени, многу поголем број луѓе започнуваат со работа многу рано наутро. Токму тие работници често се соочуваат со нарушување познато како „shift work disorder“, состојба што предизвикува нарушен сон, прекумерна поспаност во текот на денот и проблеми со концентрацијата.
Истражувањето, предводено од научници од Mass General Brigham, било објавено во NEJM Evidence. Според авторите, ова е прв клинички тест на терапија специјално насочена кон работници кои почнуваат со работа меѓу 3 и 7 часот наутро, иако токму ваквиот распоред е еден од најчестите облици на сменска работа.
„Луѓето што стануваат за работа меѓу 3 и 7 часот наутро се будат во период кога мозокот биолошки е програмиран за сон. Тоа ја прави будноста исклучително тешка, дури и кога личноста е силно мотивирана“, објаснува Кирси-Марја Зитинг, прв автор на студијата.
Нарушувањето поврзано со сменска работа не е само прашање на непријатен замор. Тоа се поврзува со послаба ментална острина, пониска продуктивност, поголем ризик од сообраќајни несреќи и повеќе повреди на работното место. Иако некои лекови за поттикнување на будност, како модафинил, веќе се користат кај одредени групи работници, тие главно биле проучувани кај луѓе што работат ноќе и можат да го нарушат подоцнежниот сон.
Солриамфетолот, кој веќе е одобрен за третман на прекумерна дневна поспаност кај лица со опструктивна апнеја при спиење и нарколепсија, бил разгледан како ветувачка опција затоа што може да ја поттикне будноста подолг период без значително да го наруши подоцнежниот одмор.
Во студијата учествувале 78 работници во рана утринска смена со дијагностицирано нарушување поврзано со сменска работа. Во текот на четири недели, учесниците по случаен избор добивале или солриамфетол или плацебо во деновите кога работеле. Научниците ја оценувале нивната способност да останат будни во контролирани услови со ниска стимулација, во часови што одговарале на нивниот типичен работен распоред. Покрај тоа, учесниците давале извештаи за секојдневното функционирање и редовно биле следени од лекари.
По четири недели, групата што примала солриамфетол покажала јасно подобрување. Учесниците биле помалку поспани и можеле подолго да останат будни за време на симулирани работни часови. И самите учесници и нивните лекари забележале подобро целокупно функционирање, подобра работна изведба и поголема способност за справување со секојдневните обврски.
„Подобрувањето што го видовме е клинички значајно. Овие работници успеаја да останат будни и внимателни во текот на цела осумчасовна смена, што има реални последици за изведбата, безбедноста и квалитетот на живот“, вели Чарлс А. Цајслер, еден од водечките автори на студијата.
Сепак, истражувачите предупредуваат дека се потребни дополнителни испитувања. Сегашното истражување траело само четири недели и вклучувало инаку здрави возрасни лица. Затоа, сè уште не е јасно какви би биле долгорочните ефекти од ваквиот третман. Тимот веќе вклучува учесници во ново испитување што ќе го анализира дејството на солриамфетолот кај работници во ноќни смени.
Студијата била финансирана од Jazz Pharmaceuticals, Axsome Therapeutics и Brigham and Women’s Hospital Center for Clinical Investigation.
